Bytom      Chorz├│w      Gliwice      Katowice      Miko┼é├│w      Ruda ┼Ül─ůska      ┼Üwi─Ötoch┼éowice      Tychy      Zabrze    
        
Pi▒tek, 28. kwietnia 2017, Imieniny: Bogny Walerii Witalisa      
Szukaj: w  
     esil.pl dla Ciebie: Ogl─ůdnij zdj─Öcia w naszej najnowszej galerii!
Strona g│ˇwna: Katowice: Historia
» Historia

Historia

25-08-2005
 

Pierwsza wzmianka o wsi Katowice pojawi┼éa si─Ö w zapisach ksi─Ödza Kazimierskiego, wizytatora parafii bogucickiej w 1598 roku. Histori─Ö miasta wyznaczaj─ů jednak losy kilku znacznie wcze┼Ťniejszych s┼éowia┼äskich osad rolniczych (z XIV, XVI wieku) i ku┼║nic ┼╝elaza - b─Öd─ůcych obecnie jego dzielnicami. Chronologicznie najstarsz─ů jest D─ůb - o kt├│rym m├│wi dokument pochodz─ůcy z 1299 roku - nale┼╝─ůcy przez kilkaset lat do klasztoru Bo┼╝ogrobc├│w w Miechowie. Nieco kr├│tsze s─ů dzieje innych, ongi┼Ť r├│wnorz─Ödnych wsi: Bogucic, Ro┼║dzienia, Szopienic, Za┼é─Ö┼╝a, Ligoty i Piotrowic. Specyfik─ů przesz┼éo┼Ťci ca┼éego G├│rnego ┼Ül─ůska, a wi─Öc i Katowic, jest brak dominuj─ůcego centrum, przy jednoczesnym rozwijaniu si─Ö wielu odr─Öbnych o┼Ťrodk├│w gospodarczych, kulturalnych i administracyjnych, tworz─ůcych p├│┼║niej jeden organizm miejski.


Trudno jednoznacznie ustali─ç pierwowz├│r nazwy Katowice. Prawdopodobnie wywodzi si─Ö od przezwiska kat kt├│rym okre┼Ťlano pierwszego osadnika, b─ůd┼║ od s┼éowa "k─ůty" - tak nazywano kiedy┼Ť chaty zagrodnik├│w, pracuj─ůcych przy wyr─Öbie i przewo┼╝eniu drewna do ku┼║nicy bogucickiej.

┬áRozw├│j wsi Katowice rozpocz─ů┼é si─Ö wraz z budow─ů berli┼äskiej kolei (1846 r.) wiod─ůcej do Mys┼éowic. Przej─Öcie d├│br ziemskich przez rodzin─Ö Winckler├│w mia┼éo niebagatelne znaczenie. Do osad po┼éo┼╝onych po obu stronach rzeki Rawy przybywano w interesach. Sztygar i przedsi─Öbiorca g├│rniczy Franz Winckler przekszta┼éci┼é okoliczne wioski w przemys┼éowe miasto. Realizatorem jego pomys┼éu by┼é inny sztygar tarnog├│rskiej kopalni - Friedrich Wilhelm Grundmann, kt├│remu w 1839 r. powierzono zarz─ůd d├│br katowickich.

Miasto wzrastało według projektu budowniczego Nottenbohna.
Plan przestrzennej zabudowy wyznacza┼é stary trakt z Mys┼éowic do Szopienic i dalej do Bogucic-Zawodzia, a nast─Öpnie wzd┼éu┼╝ Rawy. Przy linii wsch├│d-zach├│d powsta┼éy dwa istniej─ůce dzi┼Ť place - Rynek i Wolno┼Ťci. Pierwszy z nich przeci─Ö┼éa droga p├│┼énoc-po┼éudnie, prowadz─ůca z Miko┼éowa do Kr├│lewskiej Huty (dzi┼Ť Chorz├│w) i Bytomia. Wie┼Ť Katowice otrzyma┼éa w 1865 roku prawa miejskie. Wkr├│tce Katowice wyniesione zosta┼éy do rangi powiatu. W okresie zarz─ůdu Grundmanna wzniesiono pierwszy monumentalny obiekt - ko┼Ťci├│┼é ewangelicki przy ul. Warszawskiej (1856-1858), p├│┼║niej neogotycki ko┼Ťci├│┼é Naj┼Ťwi─Ötszej Marii Panny przy ul. Mariackiej (1870 r.), klasztor i szpital oo. Bonifratr├│w, klasztor i sierociniec ss. Jadwi┼╝anek oraz ko┼Ťci├│┼é pw. ┼Ťw. Szczepana w Bogucicach.


W 1889 r. w Katowicach ulokowa┼é si─Ö pr─Ö┼╝ny koncern przemys┼éowy "Kattowitzer Aktien-Gesellschaft", a jego ┼Ťladem posz┼éo pi─Ö─ç znanych bank├│w. Pod panowaniem pruskim (od 1742 r.) na terenie dzisiejszych Katowic, szczeg├│lnie w XIX stuleciu rozwija┼é si─Ö przemys┼é, zw┼éaszcza huty i kopalnie. U schy┼éku tego┼╝ wieku powsta┼éo kilka instytucji, kt├│re zadecydowa┼éy o rozwoju m┼éodego o┼Ťrodka gospodarczego - G├│rno┼Ťl─ůska Konwencja W─Öglowa, Zwi─ůzek Przemys┼éowc├│w G├│rniczo-Hutniczych, gwarectwa w─Öglowe, Pa┼ästwowa Dyrekcja Poczt, S─ůd Okr─Ögowy, Dyrekcja Prusko-Kr├│lewskich Kolei Pa┼ästwowych. R├│wnocze┼Ťnie z rozwojem miasta narasta┼é op├│r ludno┼Ťci polskiej wobec nasilaj─ůcych si─Ö akcji germanizacyjnych.

Z pocz─ůtkiem XX wieku Katowice wzbogaci┼éy si─Ö o Teatr Miejski, zbudowany przy Rynku w latach 1906-1907 wed┼éug projektu kolo┼äskiego architekta Karola Moritza. Niestety, podczas remontu budynku w latach siedemdziesi─ůtych cz─Ö┼Ťciowo zniszczono dekoracj─Ö rze┼║biarsk─ů jego fasady. W 1906 roku zako┼äczono rozbudow─Ö okaza┼éego dworca kolejowego dzi┼Ť ju┼╝ nie u┼╝ytkowanego w pierwotnym charakterze. Wybuch I wojny ┼Ťwiatowej nie spowodowa┼é w Katowicach zniszcze┼ä i strat, lecz rozw├│j przemys┼éu i sprzyjaj─ůc─ů koniunktur─Ö, zw┼éaszcza dla zak┼éad├│w hutniczych. Dzia┼éania wojenne nie dotkn─Ö┼éy ├│wczesnej ludno┼Ťci, a jej liczny udzia┼é w latach 1919-1921 w trzech powstaniach ┼Ťl─ůskich i akcji plebiscytowej zadecydowa┼é o przy┼é─ůczeniu Katowic do odrodzonego pa┼ästwa polskiego (20 czerwca 1922 r.). Niebawem miasto sta┼éo si─Ö stolic─ů autonomicznego wojew├│dztwa ┼Ťl─ůskiego, siedzib─ů Sejmu ┼Ül─ůskiego i G├│rno┼Ťl─ůskiej Komisji Mieszanej. Lata mi─Ödzywojenne by┼éy dla Katowic okresem intensywnego rozwoju. Z prowincjonalnego o┼Ťrodka przemys┼éowego Prus sta┼éy si─Ö najwi─Ökszym centrum gospodarczym w Polsce, stolic─ů najbogatszego regionu. W 1924 roku by┼éy siedzib─ů a┼╝ 53 bank├│w, o┼Ťmiu zagranicznych przedstawicielstw dyplomatycznych, kilku mi─Ödzynarodowych koncern├│w. Wraz z przyp┼éywem kapita┼éu wzrasta┼éy nowe obiekty infrastruktury miejskiej, dzielnice (rozbudowywano g┼é├│wnie po┼éudniow─ů cz─Ö┼Ť─ç miasta - od tor├│w kolejowych do Brynowa, Muchowca), powstawa┼éy luksusowe na owe czasy osiedla willowe i monumentalne budowle sakralne. Po┼é─ůczenia z Warszaw─ů zapewnia┼éo mi─Ödzy innymi oddane do u┼╝ytku w 1927 roku lotnisko. Reprezentacyjny budynek Sejmu ┼Ül─ůskiego i Urz─Ödu Wojew├│dzkiego wzniesiono w latach 1926-1929. W pobli┼╝u stan─Ö┼éy: gmach Urz─Öd├│w Niezespolonych (dzi┼Ť zajmowany przez Uniwersytet- ┼Ül─ůski) oraz Muzeum ┼Ül─ůskie (rozebrane przez hitlerowc├│w). Symbolem dramatycznej walki w obronie Katowic przed wojskami niemieckimi we wrze┼Ťniu 1939 roku sta┼éa si─Ö Wie┼╝a Spadochronowa w Parku im. Tadeusza Ko┼Ťciuszki i Dom Powsta┼äca przy ul. Matejki. 8 wrze┼Ťnia 1939 ca┼éy G├│rny ┼Ül─ůsk zosta┼é w┼é─ůczony do III Rzeszy. Okupanci uczynili z Katowic siedzib─Ö prowincji. Dzia┼éania wojenne nie spowodowa┼éy wi─Ökszych szk├│d w miejskiej zabudowie poza barbarzy┼äskim spaleniem synagogi przy ul. Mickiewicza i rozebraniem budynku Muzeum ┼Ül─ůskiego (dotychczas nie odbudowanego). Po wyzwoleniu w 1945 roku miasto odzyska┼éo dawne znaczenie jako o┼Ťrodek przemys┼éowy i administracyjny. Przykrym, trzyletnim epizodem by┼éa zmiana nazwy Katowic na Stalinogr├│d w 1953 r. Wzros┼éa ranga miasta jako o┼Ťrodka naukowego i kulturowego; Katowice sta┼éy si─Ö m.in. miastem uniwersyteckim. W okresie Polski Ludowej zbudowano wiele nowych osiedli m.in. Koszutka, Tysi─ůclecie, Paderewskiego, Ochojec, Ligota, Za┼é─Öska Ha┼éda. Powsta┼é Wojew├│dzki Park Kultury i Wypoczynku. Otwarto jedyn─ů w regionie wy┼╝sz─ů uczelni─Ö humanistyczn─ů - Uniwersytet ┼Ül─ůski. Wzniesiono budowl─Ö, kt├│ra sta┼éa si─Ö symbolem Katowic - Hal─Ö Widowiskowo-Sportow─ů "Spodek". Najnowsze dzieje Katowic zwi─ůzane s─ů nie tylko z rozwojem przemys┼éowym i urbanistycznym, ale r├│wnie┼╝ z du┼╝ym zaniedbaniem infrastruktury technicznej i spo┼éecznej. Jednym z tragiczniejszych wydarze┼ä w powojennych dziejach Katowic by┼éa pacyfikacja g├│rnik├│w strajkuj─ůcych w kopalni "Wujek" po wprowadzeniu stanu wojennego. 16 grudnia 1981 roku zastrzelono dziewi─Öciu strajkuj─ůcych. Dramat upami─Ötnia pomnik-krzy┼╝ przy bramie kopalni.

Katowice s─ů stolic─ů metopolii rzymskokatolickiej. Papie┼╝ powo┼éa┼é 25 marca 1992 roku Metropoli─Ö Katowick─ů. Wcze┼Ťniej - od 1925 r. - miasto by┼éo siedzib─ů diecezji.

Črˇd│o: Biuro Prasowe Urz─Ödu Miejskiego w Katowicach


 

 

 

: esil.pl poleca :
 

Žl▒ski internetowy poradnik medyczny
Žl▒ski internetowy poradnik medyczny
 

Prostujemy Obraz Žl▒ska
 

NASI PARTNERZY

R E K L A M A





WiadomoÂci · Imprezy · Katalog firm · Og│oszenia · Przegl▒d prasy · Repertuar kin · Felietony · Galerie · Konkursy

^ do gˇry · Strona g│ˇwna · Kontakt · O nas · Reklama · Nasi Przyjaciele · Katalogi www · Najnowsze · Kana│y RSS
Copyrights © 2005-2017 esil.pl
kontakt: info@esil.pl
2017-04-28 00:36:31 0.10810399055481 11



Na naszych stronach internetowych stosujemy pliki cookies. Korzystaj▒c z naszych serwisˇw internetowych bez zmiany ustawie˝ przegl▒darki wyra┐asz zgodŕ na stosowanie plikˇw cookies zgodnie z Polityk▒ prywatnoÂci.Akceptujŕ, nie pokazuj wiŕcejCzym s▒ pliki "cookies"?