Tarnowskie Góry nie wzięły się z jednej urzędowej decyzji ani z jednej daty zapisanej w kronice. Najpierw były tu złoża srebra, ołowiu i cynku, potem legenda o chłopie Rybce, który miał odnaleźć kruszec pod koniec XV wieku, a z czasem przyszło to, co naprawdę zbudowało miasto: górnictwo, handel, rzemiosło i wolność górnicza, która dała temu miejscu datę powstania. Dlatego 500-lecie Tarnowskich Gór nie jest zwykłą rocznicą, lecz świętem miasta, które przez wieki żyło z ziemi, a dziś swoją historię ma zapisaną w krajobrazie i podziemiach wpisanych na listę UNESCO.
Punktem symbolicznym dla jubileuszu jest 30 kwietnia 1526 roku, kiedy wydano akt wolności górniczej uznawany za początek Tarnowskich Gór. W 2026 roku miasto nie zamierza jednak zamknąć tej rocznicy w jednym dniu, scenie i kilku oficjalnych przemówieniach. Zamiast tego rozpisano obchody na wiele miesięcy i potraktowano je jak szeroką opowieść o srebrze, tradycji, dziedzictwie i współczesnych mieszkańcach, którzy nadal nadają temu miejscu charakter.
Oficjalna inauguracja jubileuszu odbędzie się 30 kwietnia. O godz. 17:30 mieszkańcy i goście spotkają się na rynku, by wspólnie zaśpiewać „Tarnogórski Dzwoneczek” i zrobić pamiątkowe zdjęcie. Tego samego dnia o godz. 18:15 Muzeum w Tarnowskich Górach i Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej zapraszają na wykład poświęcony 500 latom wolności górniczej.
Jubileusz nie będzie się toczył tylko na rynku. Wcześniej rusza projekt Kurkowego Bractwa Strzeleckiego „Pięciuset strzelców na pięćsetlecie”, który obejmie otwarte spacery historyczne i turnieje strzeleckie w jedenastu częściach miasta. Dzięki temu obchody nie zostają zamknięte w centrum ani w reprezentacyjnych kadrach do promocji. Miasto rozrzuca je po dzielnicach, przypominając, że historia Tarnowskich Gór nie dzieje się wyłącznie przy ratuszu, ale w całej ich codziennej, lokalnej tkance. Finał turnieju zaplanowano na październik.
Największym widowiskiem jubileuszowego roku mają być oczywiście Gwarki 2026. W tym roku potrwają aż cztery dni i połączą lokalne akcenty z dużymi nazwiskami. W programie zapowiedziano między innymi Oberschlesien w specjalnym koncercie z orkiestrą, zespół Śląsk oraz Filharmonię Śląską z utworem przygotowanym specjalnie na jubileusz. Na scenie mają pojawić się także Dżem, Janusz Walczuk, Alien i Majtis, Marcin Wyrostek, Oskar Cyms, a obok nich również Tarnogórski Big Band, Tarnogórska Orkiestra Dęta, Orkiestra Kamiliańska, chór 300 Chórzystów, laureat przeglądu Srebrny Longplay i zespół Tess. To już nie będzie zwykły miejski festyn, a próba oddania głosu miastu i przyciągnięcia gości z całej aglomeracji.
Jubileuszowi towarzyszyć będzie też trzydniowa „Barbórka w środku lata”, czyli widowisko muzyczno-taneczno-poetyckie, które zamieni rynek w plenerową scenę. Sama nazwa brzmi przewrotnie, ale dobrze oddaje styl Tarnowskich Gór: tradycja jest tu traktowana poważnie, ale nie sztywno. Nie chodzi o odkrywanie historii w gablocie, lecz przeżycie, usłyszenie i poczucie klimatu miasta.
Jubileusz pozostawi po sobie coś trwalszego niż same wspomnienia z koncertów. Przy centrum przesiadkowym powstał 120-metrowy mural przedstawiający pół tysiąca lat historii miasta – od legend i dawnych postaci po epokę przemysłową i wpis na listę UNESCO. W centrum pojawiają się emaliowane tablice z historycznymi nazwami ulic, stylizowane na estetykę międzywojnia, a ratusz przechodzi renowację, dzięki której do sali sesyjnej wracają meble zaprojektowane jeszcze w XIX wieku.
Dla osób planujących wizytę w Tarnowskich Górach przygotowano znacznie więcej niż zwykle. W jubileuszowym programie są też przejazdy koleją wąskotorową, Dni Techniki Kolejowej, VI Tarnogórska Noc Muzyczna z prawykonaniem suity tarnogórskiej, nowe ścieżki w ramach wyzwania #TourdeTG i wydarzenia związane z dziedzictwem UNESCO. Nawet jednodniowa wycieczka z Katowic, Chorzowa czy Gliwic może zamienić się w coś więcej niż szybki spacer po rynku i kawę na wynos.
Źródło: UM Tarnowskie Góry
