Ilustracja przedstawiająca otwartą książkę z żarówką i lupą, symbolizująca ciekawostki

Ciekawostki z regionu

Najciekawsze miejsca, wydarzenia i ciekawostki ze Śląska zebrane w jednym miejscu.

Cieszyńskie rusznikarstwo, Pochód Gwarkowski i śląskie tradycje pokazują, jak mieszkańcy przekazują dziedzictwo kolejnym pokoleniom. Na esil.pl poznasz związane z nimi historie i ludzi. Wyjaśniamy też różnicę między Krajową listą niematerialnego dziedzictwa kulturowego a Listą Światowego Dziedzictwa UNESCO.

  • Pochód Gwarkowski 
w Tarnowskich Górach
  • Cieszyńska broń trafiła do Luwru
  • Tropem UNESCO

Śląskie tradycje i dziedzictwo niematerialne

Dziedzictwo regionu obejmuje umiejętności rzemieślnicze, zwyczaje, obrzędy i wspólną pamięć. W materiałach tej kategorii pojawiają się między innymi cieszyńskie rusznikarstwo i Pochód Gwarkowski. Ich poznawanie prowadzi do ludzi, którzy wykonują określone czynności, uczą ich innych albo wspólnie przygotowują wydarzenie. To właśnie w działaniu takie tradycje pozostają obecne.

Cieszynka i kunszt miejscowych rusznikarzy

Cieszynka to ozdobna strzelba związana z tradycyjną szkołą cieszyńskiego rusznikarstwa. Jej wykonanie wymaga łączenia różnych umiejętności rzemieślniczych. Materiał o Jerzym Wałdze przybliża historię tego rzemiosła i pozwala spojrzeć na gotowy przedmiot przez pracę człowieka. Rusznikarstwo artystyczne i historyczne według tradycyjnej szkoły cieszyńskiej znajduje się na Krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Pochód Gwarkowski opowiada o Tarnowskich Górach

W Pochodzie Gwarkowskim mieszkańcy przedstawiają dzieje miasta poprzez stroje, postaci i udział różnych środowisk. Historia staje się w ten sposób wspólnym widowiskiem w miejskiej przestrzeni. Materiał poświęcony pochodowi pomaga zrozumieć, dlaczego jego znaczenie wiąże się zarówno z górniczą przeszłością Tarnowskich Gór, jak i z zaangażowaniem kolejnych uczestników.

Jak rozróżniać listy dziedzictwa?

Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego dokumentuje żywe tradycje w Polsce i służy realizacji konwencji UNESCO. Wpis krajowy nie jest równoznaczny z wpisem na międzynarodową listę UNESCO. Osobno funkcjonuje Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO, obejmująca dobra kulturowe i przyrodnicze. W regionie należy do niej tarnogórski zespół kopalń rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi.

Poznawaj dziedzictwo przez konkretne historie

Przy cieszynce ważne są warsztat i przekazywane umiejętności, przy pochodzie — udział mieszkańców i pamięć o mieście. Rozróżnienie tych form pomaga czytać materiały bez sprowadzania wszystkich tematów do jednego rodzaju wyróżnienia. Sama nazwa listy jest punktem orientacyjnym; właściwa opowieść dotyczy tego, co dana społeczność zachowuje i przekazuje dalej.

Widok z lotu ptaka na centrum Katowic z nowoczesnymi wieżowcami, zielonym parkiem i budynkiem NOSPR. Na zdjęciu dodane są grafiki: kalendarz, ptak z dyplomem i teatralne maski.

Chcesz wiedzieć, co nowego na mapie Śląska? Zapisz się do naszego newslettera! Powiadomimy Cię o wydarzeniach, newsach i odkryciach.

Klikając przycisk „Zapisuję się” akceptuję postanowienia Regulaminu esil.pl