Urząd Miasta Tychy
Urząd Miasta Tychy przy al. Niepodległości 49 jest główną siedzibą władz i administracji miasta. Charakterystyczny, trójramienny budynek powstał na przełomie lat 60. i 70. XX wieku jako część rozwijających się Nowych Tychów. Nie jest więc jedynie miejscem załatwiania spraw urzędowych – jego architektura jest bezpośrednio związana z historią wielkiej powojennej rozbudowy miasta.
W magistracie znajduje się siedziba prezydenta miasta i większość wydziałów urzędu. Na parterze działa Biuro Obsługi Klienta, natomiast część miejskich wydziałów funkcjonuje pod innymi adresami, dlatego przed wizytą warto sprawdzić lokalizację konkretnej komórki.
Zanim powstał obecny urząd
Administracyjna historia Tychów nie zaczęła się przy al. Niepodległości. Jeszcze pod koniec XIX wieku władze ówczesnej gminy korzystały z pomieszczeń szkolnych. W 1906 roku oddano do użytku osobny urząd gminny przy dzisiejszym pl. Wolności.
Budynek ten przez kolejne dekady służył lokalnym władzom. Dopiero gwałtowny rozwój Tychów po II wojnie światowej sprawił, że potrzebna stała się nowa, znacznie większa siedziba administracji.
Było to związane z całkowitą zmianą skali miasta. Powstawały Nowe Tychy – planowane osiedla, szerokie arterie, szkoły, obiekty usługowe, tereny zielone i reprezentacyjne przestrzenie publiczne. Nowy magistrat miał odpowiadać potrzebom miasta, które nie było już niewielką miejscowością, ale jednym z największych przedsięwzięć urbanistycznych powojennej Polski.
Budowę rozpoczęto w 1967 roku
W 1967 roku wmurowano kamień węgielny pod gmach przeznaczony pierwotnie dla Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Budynek został oddany do użytkowania w 1970 roku.
Autorami projektu byli Wacław Jaciow, Emilian Piasecki i Kazimierz Wejchert, a za konstrukcję odpowiadał Wojciech Przybecki. Nazwisko Wejcherta jest szczególnie istotne w kontekście Tychów – wspólnie z Hanną Adamczewską-Wejchert odegrał kluczową rolę w projektowaniu powojennego miasta.
Magistrat można więc traktować jako jeden z elementów większej koncepcji urbanistycznej Nowych Tychów, a nie budynek zaprojektowany w oderwaniu od otoczenia.
Dlaczego urząd przypomina literę Y?
Najbardziej charakterystyczną cechą budynku jest jego rzut. Magistrat zaprojektowano na planie litery Y. Trzy skrzydła zbiegają się wokół centralnej części komunikacyjnej z klatką schodową.
Pierwotnie część budynku wspierała się na podcieniach – charakterystycznych „nóżkach”, które miały wizualnie odciążyć dużą bryłę. To rozwiązanie dobrze wpisywało się w modernistyczne myślenie o architekturze tamtego okresu.
Układ nie przetrwał jednak całkowicie w pierwotnej formie. W 2008 roku podcienie pod zachodnim skrzydłem zostały zabudowane, a uzyskaną przestrzeń przeznaczono na Biuro Obsługi Klienta.
Urząd i Park Miejski tworzą wspólną przestrzeń
Jedna strona magistratu zwrócona jest w kierunku Parku Miejskiego Solidarności. Budynek ma od tej strony dodatkowe wejście, a osobne wejścia prowadzą również do Wydziału Gospodarki Lokalowej i Pawilonu Ślubów.
To otoczenie ma znaczenie dla odbioru samej architektury. Magistrat warto oglądać nie tylko od strony al. Niepodległości, lecz również podczas spaceru po parku. Dopiero z pewnego dystansu dobrze widoczny jest układ skrzydeł i skala modernistycznego założenia.
Pawilon Ślubów
Ciekawym elementem kompleksu jest związany z Urzędem Stanu Cywilnego Pawilon Ślubów. Sam USC działa w głównym gmachu, natomiast do pawilonu prowadzi osobne wejście od strony parku.
W efekcie urząd pełni również bardziej reprezentacyjną funkcję. Nie jest wyłącznie przestrzenią biur, podatków, dokumentów i administracyjnych procedur – odbywają się tutaj również ceremonie zawarcia małżeństwa.
Większość spraw można załatwić przy Niepodległości, ale nie wszystkie
Przy al. Niepodległości 49 działa większość struktur Urzędu Miasta. Znajdują się tutaj m.in. Urząd Stanu Cywilnego, Wydział Spraw Obywatelskich, Wydział Geodezji, Wydział Gospodarki Nieruchomościami, Wydział Planowania Przestrzennego i Urbanistyki oraz inne komórki miejskiej administracji.
Nie wszystkie wydziały mieszczą się jednak w głównym gmachu. Wydział Komunikacji działa przy ul. Budowlanych 59, a Referat Gospodarki Odpadami Komunalnymi przy ul. Budowlanych 67. Część jednostek funkcjonuje także w Centrum Balbina przy ul. Barona 30.
Przed wizytą lepiej więc sprawdzić adres konkretnego wydziału. W przeciwnym razie spacer po tyskiej architekturze może rozpocząć się nieco wcześniej, niż planowaliśmy.
Biuro Obsługi Klienta na parterze
Najważniejszym miejscem dla osoby przychodzącej do magistratu jest Biuro Obsługi Klienta na parterze. Przestrzeń powstała w miejscu dawnych podcieni i została przygotowana bez barier poziomych i pionowych.
Przy budynku znajdują się miejsca parkingowe dla osób z niepełnosprawnościami, a do głównego wejścia można dostać się bez pokonywania schodów. Na parterze dostępne są również pętle indukcyjne, a przy stanowisku komputerowym można skorzystać z połączenia z tłumaczem języka migowego.
W 2026 roku zmienił się sposób elektronicznego kontaktu z urzędem
Przy załatwianiu spraw bez wychodzenia z domu warto zwrócić uwagę na zmianę obowiązującą od 1 stycznia 2026 roku. Podstawowym sposobem elektronicznego doręczania pism urzędowych stały się e-Doręczenia. Urząd publikuje swój adres do e-Doręczeń w BIP i zaznacza, że korzystanie z ePUAP przez osoby fizyczne i podmioty niepubliczne po tej dacie jest skuteczne tylko w przypadkach przewidzianych przepisami.
To istotna informacja praktyczna dla osób, które wcześniej przyzwyczaiły się do przesyłania dokumentów przez ePUAP.
