Śląskie Centrum Wolności i Solidarności w Katowicach
Śląskie Centrum Wolności i Solidarności (ŚCWiS) to instytucja, która prowadzi nowoczesną, multimedialną wystawę o sprzeciwie wobec systemu komunistycznego w Polsce – z centralnym wątkiem strajku i pacyfikacji kopalni „Wujek” z 16 grudnia 1981 roku. Ekspozycja działa w zabytkowym budynku dawnego kopalnianego magazynu odzieżowego; to miejsce jest częścią opowieści, bo w grudniu 1981 roku z rampy tego obiektu oddziały specjalne strzelały do strajkujących górników.
ŚCWiS jest instytucją kultury Samorządu Województwa Śląskiego współprowadzoną przez Miasto Katowice; umowę o współprowadzeniu zawarto 16 grudnia 2011 roku. Wystawa stała została zrealizowana po rozbudowie siedziby i uruchomiona w 2021 roku.
Co można zobaczyć i zrobić na miejscu?
Rdzeniem wizyty jest wystawa stała: nowoczesna ekspozycja o strajku w kopalni „Wujek” i szerzej – o oporze społecznym w latach 80. XX wieku. Zajmuje ponad 1100 m² na trzech poziomach budynku.
Poza zwiedzaniem działa tu stała oferta edukacyjna: lekcje historii najnowszej i warsztaty dla grup szkolnych (dla klas 4–6, 7–8 i szkół ponadpodstawowych), prowadzone przez zespół merytoryczny. Przykładowe tematy zajęć obejmują m.in. „Barwy stanu wojennego” (analiza dzieł sztuki i symboliki), „Mniejsze zło? Przyczyny i skutki wprowadzenia stanu wojennego”, czy zajęcia o symbolach narodowych. Centrum prowadzi również Galerię Sztuki Współczesnej z pracami odnoszącymi się do tematu wolności i historii „Wujka”. Regularne atrakcje i cykliczne działania
ŚCWiS działa w stałym rytmie wydarzeń i projektów:
- coroczne obchody rocznicy pacyfikacji kopalni „Wujek” oraz opieka nad pomnikiem–krzyżem upamiętniającym Dziewięciu Górników,
- przedsięwzięcia popularyzujące historię, w tym Bieg Niepodległości im. Dziewięciu Górników i młodzieżowy Bieg Dziewięciu Górników,
- działalność wydawnicza i edukacyjna (publikacje, plansze edukacyjne, półrocznik „Głos”, podcasty).
Informacje praktyczne
Wystawa jest otwarta od wtorku do soboty (we wtorki i czwartki 10:00–18:00, w środy, piątki i soboty 9:00–16:00). Zwiedzanie z przewodnikiem można rezerwować na wszystkie dni od wtorku do soboty; we wtorki, czwartki i w pierwsze soboty miesiąca dostępne jest także oprowadzanie prowadzone przez uczestników strajku.
