Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej
Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej to jedna z najważniejszych instytucji w historii polskiej animacji. To właśnie tutaj powstawały przygody Reksia, Bolka i Lolka oraz wiele innych filmów rysunkowych, które oglądały kolejne pokolenia widzów. Studio znajduje się przy ul. Cieszyńskiej 24, a jego działalność obejmuje produkcję filmów animowanych, ochronę dorobku polskiej animacji oraz edukację filmową.
Od maja 2024 roku przy studiu działa również Interaktywne Centrum Bajki i Animacji OKO. Odwiedzający mogą poznać proces tworzenia filmów rysunkowych, skorzystać z multimedialnych stanowisk, obejrzeć seans w Kinie Kreska i wziąć udział w warsztatach. To właśnie Centrum OKO stanowi główną przestrzeń udostępnioną zwiedzającym.
Historia Studia Filmów Rysunkowych
Historia studia rozpoczęła się w 1947 roku w Katowicach, gdzie powstało Eksperymentalne Studio Filmów Rysunkowych. Rok później zespół przeniósł się do Wisły, a następnie związał swoją działalność z Bielskiem-Białą.
Pierwszy film, „Czy to był sen?”, powstał w 1948 roku. W 1956 roku wytwórnia uzyskała status samodzielnego przedsiębiorstwa państwowego i przyjęła nazwę Studio Filmów Rysunkowych.
Przełomem w historii studia były lata 60. XX wieku. W 1963 roku na ekranach zadebiutowali Bolek i Lolek, a cztery lata później pojawił się Reksio. Obie serie stały się rozpoznawalnymi produkcjami polskiej animacji.
W kolejnych latach w Bielsku-Białej powstawały między innymi „Przygody Baltazara Gąbki”, „Pampalini łowca zwierząt”, „Miś Kudłatek” i „Kangurek Hip-Hop”. W 1977 roku premierę miała „Wielka podróż Bolka i Lolka”, pierwszy polski pełnometrażowy film rysunkowy.
Studio nadal zajmuje się produkcją animacji, a także digitalizacją i rekonstrukcją starszych filmów, które stanowią część jego dorobku.
Siedziba studia – Willa Rotha
Siedziba Studia Filmów Rysunkowych znajduje się w dawnej willi Juliusa Rotha, bielskiego przedsiębiorcy zajmującego się produkcją mydła. Budynek powstał pod koniec XIX wieku.
W 1958 roku willę rozbudowano, ponieważ dotychczasowe pomieszczenia nie wystarczały rozwijającej się wytwórni. Powstało dodatkowe piętro, pomieszczenia pracownicze oraz sala projekcyjna.
Obecnie Willa Rotha pozostaje częścią kompleksu Studia Filmów Rysunkowych. Należy jednak odróżnić ją od nowego budynku Centrum Bajki i Animacji OKO, który jest przeznaczony do regularnego zwiedzania.
Interaktywne Centrum Bajki i Animacji OKO
Centrum OKO zostało otwarte w maju 2024 roku. To część kompleksu Studia Filmów Rysunkowych, w której odwiedzający poznają historię polskiej animacji oraz kolejne etapy powstawania filmu rysunkowego.
Wystawa stała znajduje się na pierwszym i drugim piętrze. Jest interaktywna i multimedialna – zamiast ograniczać się do oglądania eksponatów, można wykonywać zadania związane z pracą animatora.
Ekspozycja przedstawia między innymi przygotowanie scenariusza, projektowanie postaci, tworzenie dekoracji, animowanie ruchu i udźwiękowienie filmu. Odwiedzający mogą poznać tradycyjne techniki animacji 2D oraz spróbować samodzielnie ożywić wybraną postać.
Zwiedzanie indywidualne odbywa się bez przewodnika. Na wystawie obecni są pracownicy, którzy udzielają dodatkowych informacji. Oprowadzanie z edukatorem jest organizowane przede wszystkim dla grup szkolnych i kolonijnych.
Kino Kreska – seanse dla dzieci i dorosłych
Na parterze Centrum OKO działa Kino Kreska, które prezentuje zarówno filmy animowane, jak i produkcje skierowane do dorosłych widzów.
W programie znajdują się pokazy klasycznych bajek Studia Filmów Rysunkowych, filmy familijne, kino artystyczne oraz seanse tematyczne. Organizowane są również wydarzenia filmowe i spotkania związane z kulturą audiowizualną.
Kino ma kameralną salę ze 116 miejscami siedzącymi oraz przestrzenią dla dwóch osób poruszających się na wózkach. Wyposażono je także w pętlę indukcyjną wspierającą osoby korzystające z aparatów słuchowych.
Bilet do kina i bilet na wystawę stałą to odrębne produkty, dlatego przed wizytą warto sprawdzić repertuar i zasady zakupu.
Warsztaty i edukacja filmowa
Studio Filmów Rysunkowych prowadzi również działalność edukacyjną. Centrum OKO przygotowuje zajęcia i wydarzenia poświęcone animacji, sztukom wizualnym oraz pracy filmowców.
Grupy szkolne i przedszkolne mogą skorzystać ze specjalnej oferty, która łączy zwiedzanie wystawy z edukatorem i seansem filmowym. Zajęcia pozwalają poznać proces produkcji filmu, od pierwszego pomysłu po gotową animację.
W kompleksie znajdują się także przestrzenie wykorzystywane podczas wydarzeń kulturalnych, w tym amfiteatr i tereny zielone. Na parterze Centrum OKO działają sklep z pamiątkami i kawiarnia.
Dostępność i udogodnienia
Centrum OKO jest wyposażone w windę, która łączy kondygnacje z wystawą stałą i przestrzenią wejściową. W budynku znajdują się toalety przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
W sali Kina Kreska przewidziano dwa miejsca dla osób poruszających się na wózkach. Na drugim piętrze znajduje się także pokój wyciszenia.
Przy planowaniu wizyty należy pamiętać, że kompleks leży w śródmieściu Bielska-Białej. Okoliczne parkingi bywają zatłoczone, szczególnie w dni robocze. W pobliżu obowiązuje strefa płatnego parkowania.
Dla kogo jest Studio Filmów Rysunkowych?
Studio i działające przy nim Centrum OKO są propozycją dla rodzin z dziećmi, miłośników polskich bajek oraz osób zainteresowanych filmem i animacją.
Interaktywna wystawa pozwala dzieciom poznać sposób powstawania rysunkowych historii, a dorosłym przypomnieć sobie produkcje znane z dzieciństwa. Z kolei Kino Kreska oferuje repertuar skierowany do różnych grup wiekowych.
To także miejsce dla grup szkolnych, studentów kierunków artystycznych i wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się więcej o pracy animatorów, scenarzystów, rysowników i twórców filmowych.
