Prace rozpoczęły się od jednego z czterech reaktorów biologicznych, czyli dużych zbiorników, w których mikroorganizmy uczestniczą w oczyszczaniu ścieków. Zbiornik jest obecnie opróżniany i czyszczony, a kolejnym krokiem będzie demontaż dotychczasowych urządzeń i montaż nowych.
To początek przebudowy i rozbudowy Centralnej Oczyszczalni Ścieków w Gliwicach. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji podpisało w sierpniu umowę z firmą MIKO-TECH. Wartość całego zadania wynosi 41 203 770 zł brutto, a prace mają potrwać dwa lata.
W tym czasie oczyszczalnia będzie przez cały czas działać. Dlatego modernizacja została podzielona na etapy, tak aby kolejne części instalacji można było wyłączać bez zatrzymywania całego procesu oczyszczania ścieków.
Zamiast dużych rotorów – drobne pęcherzyki powietrza
Jedną z najważniejszych zmian będzie nowy system napowietrzania reaktorów biologicznych. Obecnie wykorzystywane są tzw. rotory mamutowe – duże obracające się urządzenia dostarczające tlen do mieszaniny ścieków i osadu czynnego. Zastąpi je system drobnopęcherzykowy. Powietrze będzie wtłaczane do zbiorników w postaci bardzo małych pęcherzyków. Ma je dostarczać nowa stacja dmuchaw, której budowa również jest częścią inwestycji. Zmiana ma poprawić efektywność całego procesu, ale przede wszystkim ograniczyć zapotrzebowanie oczyszczalni na energię elektryczną.
Zmieni się także sposób przetwarzania osadów
Modernizacja obejmie również stację odwadniania osadu. Wymienione zostaną urządzenia służące do jego zagęszczania i odwadniania oraz infrastruktura wykorzystywana przy higienizacji osadu, czyli procesie ograniczającym związane z nim zagrożenia sanitarne.
Powstanie też nowa instalacja do deamonifikacji odcieków.
Pod tą techniczną nazwą kryje się proces biologiczny, który ma ograniczać ilość azotu – przede wszystkim jego formy amonowej – wracającego wraz z odciekami do głównego procesu oczyszczania.
Unowocześnione zostaną ponadto urządzenia pomiarowe, automatyka oraz nadrzędny system sterowania oczyszczalnią. Ma to pozwolić dokładniej kontrolować pracę poszczególnych instalacji i szybciej reagować na zmiany w procesie.
Ponad 2,3 mln kWh mniej w ciągu roku
Jednym z głównych celów inwestycji jest ograniczenie zużycia energii. Zgodnie z audytem energetycznym po modernizacji oczyszczalnia ma zużywać rocznie o ponad 2,3 mln kWh energii elektrycznej mniej. Szacowana redukcja emisji dwutlenku węgla wynosi około 1,6 tys. ton rocznie.
To na razie wartości prognozowane. Rzeczywiste efekty będzie można ocenić dopiero po uruchomieniu wszystkich nowych instalacji i porównaniu ich pracy z dotychczasowym systemem. Modernizacja ma jednocześnie poprawić jakość oczyszczonych ścieków i usprawnić gospodarkę osadową.
Blisko 40 mln zł z KPO
Na realizację projektu gliwickie PWiK pozyskało 39,9 mln zł pożyczki inwestycyjnej z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Umowę z Bankiem Gospodarstwa Krajowego podpisano 9 maja 2025 roku. Finansowanie pochodzi z programu „Inwestycje na rzecz zielonej transformacji miast”.
Całość inwestycji kosztuje nieco ponad 41,2 mln zł brutto, więc środki z KPO pokrywają zdecydowaną większość wydatków.
Największym organizacyjnym wyzwaniem pozostanie przeprowadzenie wszystkich prac bez zatrzymywania oczyszczalni. Kolejne reaktory będą więc modernizowane osobno, a przez cały okres robót instalacja musi zachować wymagane parametry oczyszczania ścieków.
