W Galerii Elektrownia w Czeladzi (ul. Dehnelów 45) prezentowana jest wystawa Ewy Goral pt. „Odpowiedzialność kwiatów", której kuratorką jest Dagmara Giej-Rusnak.
Koncepcja wystawy
Wystawa nie jest jedynie estetyczną kontemplacją form botanicznych, lecz stanowczym protestem wobec degradacji i dewaluacji znaczenia roślin. Prezentowane prace stanowią oś cyklu artystki pt. „Nasiona", który powstał w reakcji na zniszczenie w maju 2022 roku, w wyniku działań wojennych, Narodowego Centrum Roślinnych Zasobów Genowych Ukrainy w Charkowie – jedynego takiego banku nasion w kraju i jednego z dziesięciu największych na świecie, przechowującego próbki ponad 160 tysięcy odmian roślin. Artystka poprzez swoją twórczość wzywa do porzucenia antropocentrycznej perspektywy i dostrzeżenia głębokiej współzależności ludzkiego losu z losem świata roślinnego.
Patronka wystawy
Duchową patronką ekspozycji jest amerykańska poetka Emily Dickinson, której twórczość – w szczególności jeden z wierszy z 1865 roku, poświęcony symbolice kwiatu jako nośnika odpowiedzialności i procesu – stała się inspiracją dla tytułu wystawy. Kuratorka podkreśla pokrewieństwo między obiema artystkami: mimo dzielącej je epoki, obie łączy głęboka wrażliwość i traktowanie natury jako źródła metafizycznej i filozoficznej refleksji. Dickinson, zanim zaczęła pisać wiersze, stworzyła obszerny zielnik z ponad 400 roślin, a kwiaty stanowiły centralny symbol jej twórczości poetyckiej.
Przesłanie wystawy
Ekspozycja opowiada o odwróconych hierarchiach, w których to, co najdelikatniejsze – kwiat – dźwiga na sobie ciężar podtrzymania całego ziemskiego życia. Kuratorski komentarz przypomina, że bez procesu kwitnienia nie byłoby ani plonu, ani owocu, a przykładem fundamentalnej, choć niedostrzeganej roli kwitnienia jest fenomen okrzemek – jednokomórkowych glonów odpowiadających za produkcję ok. 25% tlenu na Ziemi. Tekst towarzyszący wystawie odnosi się też do współczesnych zagrożeń dla bioróżnorodności – niszczenia banków nasion w konfliktach zbrojnych oraz degradacji ekosystemów pod masowe, monokulturowe uprawy (jako przykład wskazana jest globalna moda na uprawę awokado i jej wpływ na ekosystemy Ameryki Południowej).
