Silesia Film – centrum filmowego życia regionu
Instytucja Filmowa Silesia Film to jedna z najważniejszych instytucji związanych z kinematografią w województwie śląskim. Jej siedziba mieści się przy ul. Górniczej 5 w Katowicach, ale działalność obejmuje znacznie więcej miejsc. Silesia Film prowadzi pięć kin studyjnych, Filmotekę Śląską, wspiera produkcję filmów realizowanych w regionie, pomaga ekipom filmowym w poszukiwaniu lokacji, organizuje wydarzenia i festiwale oraz zajmuje się edukacją i popularyzacją kultury filmowej.
Nie jest to więc typowa atrakcja, do której przychodzi się zwiedzać samą siedzibę przy Górniczej. Z perspektywy widza Silesię Film poznaje się przede wszystkim poprzez jej kina, festiwale, projekty edukacyjne i inne wydarzenia odbywające się w regionie.
80 lat z kinem
Początki Silesii Film sięgają połowy lat 40. XX wieku, a w 2026 roku instytucja świętuje 80-lecie działalności. Przez kolejne dekady zmieniały się modele funkcjonowania kin, technologie i sposób oglądania filmów, ale działalność instytucji pozostała związana z regionalnym życiem filmowym.
Jubileusz stał się okazją nie tylko do spojrzenia w przeszłość. Na 2026 rok przygotowano specjalne projekty, w tym książkę Olgi Drendy „Non stop kino”, opowiadającą historię pięciu kin Silesii Film poprzez wspomnienia widzów i pracowników. Jesienią ma również wystartować Śląski Szlak Filmowy, którego pierwszym elementem są murale inspirowane filmami związanymi z regionem, m.in. twórczością Kazimierza Kutza i Lecha Majewskiego oraz filmem „Jesteś Bogiem”.
Pięć kin, każde trochę inne
Najbardziej widoczną dla mieszkańców częścią działalności Silesii Film jest sieć pięciu kin studyjnych. Trzy znajdują się w Katowicach: Kosmos, Światowid i Kinoteatr Rialto. Poza stolicą województwa instytucja prowadzi Kino Janosik w Żywcu oraz Kino Bałtyk w Raciborzu.
Każde z nich ma własny charakter. Kino Kosmos łączy współczesny repertuar z klasyką kina, retrospektywami, spotkaniami z twórcami, festiwalami i edukacją. Światowid jest kinem arthouse'owym, nastawionym m.in. na ambitne premiery. Rialto łączy funkcję kina i sceny, dlatego oprócz seansów odbywają się tam koncerty i inne wydarzenia.
Dzięki temu oferta Silesii Film wykracza poza repertuar znany z multipleksów. Można trafić na retrospektywę konkretnego reżysera, klasykę światowego kina, spotkanie z filmowcem, festiwal, pokaz specjalny czy seans przeznaczony dla określonej grupy odbiorców.
Festiwale i wydarzenia filmowe
Silesia Film uczestniczy również w organizacji i programowaniu wydarzeń filmowych. W repertuarach należących do niej kin regularnie pojawiają się festiwale, przeglądy, premiery, dyskusje i spotkania z twórcami.
Przykładem jest Ars Independent Festival, którego edycja w 2026 roku wykorzystuje m.in. Kino Światowid i Kinoteatr Rialto. Festiwal prezentuje kino spoza głównego nurtu i łączy projekcje z dodatkowymi wydarzeniami.
Instytucja prowadzi również projekty skierowane do młodszych odbiorców. Ogólnopolski Szkolny Konkurs Filmowy Point of View pozwala uczniom zmierzyć się m.in. z tworzeniem własnego filmu i krytyką filmową, a w jury uczestniczą ludzie zawodowo związani z kinem, fotografią i kulturą.
Filmoteka Śląska – pamięć zapisana na taśmie
W podziemiach Kina Kosmos działa Filmoteka Śląska – jedyna regionalna filmoteka w Polsce. Jej zadaniem jest gromadzenie i ochrona dziedzictwa filmowego. Archiwum obejmuje polską i światową kinematografię, ze szczególnym uwzględnieniem materiałów związanych ze Śląskiem.
Silesia Film zajmuje się również działalnością wydawniczą i popularyzowaniem twórców związanych z regionem, takich jak Kazimierz Kutz, Lech Majewski, Maciej Pieprzyca, Magdalena Piekorz, Michał Rosa, Adam Sikora czy Barbara Ptak.
Silesia Film pomaga również tworzyć filmy
Duża część pracy instytucji odbywa się poza ekranem. Działająca w jej strukturach Silesia Film Commission pomaga producentom realizującym zdjęcia w województwie i promuje Śląsk jako miejsce realizacji filmów.
Z kolei Śląski Fundusz Filmowy funkcjonuje od 2008 roku. Był pierwszym regionalnym funduszem filmowym obejmującym całe województwo i drugim takim narzędziem w Polsce. Do 2026 roku z jego środków dofinansowano 98 produkcji.
Lista filmów związanych z działalnością Silesii Film jest długa. Instytucja uczestniczyła w powstawaniu m.in. „Jesteś Bogiem” Leszka Dawida, „Chce się żyć” i „Jestem mordercą” Macieja Pieprzycy czy „Zimnej wojny” Pawła Pawlikowskiego. Jednym z największych sukcesów produkcji wspieranych przez Śląski Fundusz Filmowy została nagrodzona dwoma Oscarami „Strefa interesów” Jonathana Glazera.
Działalność ta jest kontynuowana. Do Konkursu Głównego Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni w 2026 roku zakwalifikowano aż pięć produkcji koprodukowanych przez Silesię Film i dofinansowanych ze Śląskiego Funduszu Filmowego.
Kto tu dobrze spędzi czas?
Oferta Silesii Film jest skierowana przede wszystkim do miłośników kina, ale nie tylko tych, którzy śledzą najnowsze premiery. Szczególnie dużo znajdą tutaj osoby zainteresowane kinem artystycznym, klasyką, polską kinematografią, filmami związanymi ze Śląskiem oraz spotkaniami i dyskusjami z twórcami.
Dobrze odnajdą się także rodziny z dziećmi, młodzież i seniorzy, ponieważ poszczególne kina prowadzą własne programy edukacyjne i przygotowują wydarzenia dla konkretnych grup odbiorców. Dla osób interesujących się historią kina ciekawa będzie działalność Filmoteki Śląskiej, a dla tych, którzy interesują się filmem od strony zawodowej – Silesia Film Commission i Śląski Fundusz Filmowy.
Komu może się nie spodobać?
Sama siedziba przy ul. Górniczej 5 nie jest klasyczną atrakcją turystyczną ani kinem, dlatego nie warto wybierać się pod ten adres z założeniem, że znajdzie się tam ekspozycję dostępną do swobodnego zwiedzania.
Jeśli celem jest seans, festiwal albo wydarzenie, trzeba najpierw sprawdzić, w którym z kin lub innych obiektów się ono odbywa. Silesia Film najlepiej traktować jako instytucję stojącą za całym systemem filmowych miejsc i projektów, a poszczególne kina jako osobne cele wizyty.
