Każda z wybranych osób otrzyma 10 tys. zł brutto. Pieniądze będą wypłacane przez cztery miesiące, w ratach po 2,5 tys. zł. Stypendia nie są nagrodami za wcześniejsze osiągnięcia. Mają pomóc twórcom w przygotowaniu konkretnego dzieła: książki, filmu, nagrania, cyklu prac, spektaklu albo projektu służącego upowszechnianiu kultury.
Tegoroczna lista pokazuje, że kultura regionu nie jest zamknięta w jednej dziedzinie. Są na niej projekty poświęcone historii Górnego Śląska, współczesnym problemom społecznym, sztuce dostępnej dla osób z niepełnosprawnościami, muzyce klasycznej, fotografii i twórczości dla dzieci.
Śląsk zapisany w książkach i scenariuszach
Sebastian Rosenbaum zajmie się projektem „Konstruowanie krajobrazu" – pracą poświęconą fotografii regionu górnośląskiego z lat 1918–1945 ze zbioru Krajowego Urzędu Dokumentacji Fotograficznej Górny Śląsk. Bogusław Tracz przygotuje natomiast projekt „Gliwice 80/90. Panoptikum", poświęcony miastu i okresowi przemian w dwóch ostatnich dekadach XX wieku. Michael Morys-Twarowski napisze książkę o historii Śląska w czasach wojen husyckich, a Anna Cieplak stworzy kameralną sztukę teatralną dla dwóch aktorów pod roboczym tytułem „Dziecko z Bytomia".
Śląskie historie trafią również na ekran. Mateusz Rybiński otrzymał wsparcie na rozwój i dokumentację scenariusza filmu „Żar", zaś Tomasz Jurkiewicz napisze scenariusz pełnometrażowego filmu familijnego „Noc Kupały", inspirowanego śląską mitologią. Projekt Hofelmajer-Roś przybliży najmłodszym widzom regionalne dziedzictwo filmowe – „Śląskie filmowe skarby dla małych i dużych bajtli" mają stworzyć kolekcję produkcji dla młodej publiczności na podstawie zasobów Filmoteki Śląskiej. Kornel Sadowski przygotuje z kolei nagranie etiudy teatralnej „Silesionauci" w formie teatru telewizji.
Historie kobiet, dzieci i osób pomijanych
Anna Seemann-Majorek zrealizuje projekt „Głosy z podwórek. Cztery ścieżki mikrohistorii Górnoślązaczek", którego bohaterkami będą kobiety, których osobiste doświadczenia pozwolą spojrzeć na historię regionu z perspektywy codziennego życia. Monika Wachowicz przygotuje „Próg" – autorski performans i instalację uzupełnione reportażem dotyczącym przemocy ekonomicznej, fizycznej i psychicznej.
Maja Sołtysik stworzy cykl plakatów „Głos młodych", inspirowanych wypowiedziami dzieci i młodzieży – projekt ma oddać przestrzeń osobom, których opinie często są wysłuchiwane dopiero po decyzjach podejmowanych przez dorosłych. Paweł Bilski będzie z kolei rozwijał „Scenę Bez Barier", czyli inkluzywne warsztaty teatralne dla osób z niepełnosprawnością intelektualną.
Górnicy, miasta i ślady zapisane w fotografii
Tom Swoboda zajmie się projektem „Czarne portrety. Studium twarzy górników w malarstwie olejnym" – zamiast opowiadać o przemyśle poprzez hale i maszyny, skupi się na twarzach ludzi związanych z kopalniami. Krzysztof Gołuch dokończy realizowany od 2015 roku projekt fotograficzny „Ogród" i przygotuje makietę książki, która stanie się jego docelową formą prezentacji.
Maksym Rudnik będzie pracował nad ostatnią częścią eseju fotograficznego o Ustroniu i okolicach pod roboczym tytułem „Brzask", a Ewa Kokot zrealizuje „Atlas światła i śladów". Szymon Szewczyk przygotuje natomiast serię prac wykonanych autorską techniką intarsji z gipsu polimerowego.
Od Beethovena po muzykę dla najmłodszych
Na liście znalazły się również trzy przedsięwzięcia muzyczne. Pianista Tymoteusz Bies nagra trzy ostatnie sonaty fortepianowe Ludwiga van Beethovena, a Hanna Derej stworzy dwa teledyski do swojej nowej płyty, której premiera planowana jest na jesień. Victoria Lerche-Kurpas przygotuje z kolei projekt „Dawno, dawno temu… Opowieści z zaczarowanej krainy. Muzyka dawna dla najmłodszych", którego celem będzie wprowadzenie dzieci w świat dawnych instrumentów i brzmień w formie dostosowanej do młodej publiczności.
Program działa od ponad dwóch dekad
Stypendia Marszałka Województwa Śląskiego w dziedzinie kultury przyznawane są od 2002 roku. Otrzymują je osoby zajmujące się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury oraz ochroną jej dóbr. Kandydaci zgłaszają określony program stypendialny, a propozycje ocenia komisja powołana przez Zarząd Województwa Śląskiego. Na jej podstawie decyzję o przyznaniu wsparcia podejmuje marszałek.
Od początku funkcjonowania programu stypendia otrzymało już ponad 500 osób. W 2026 roku do tego grona dołączy 20 kolejnych twórców. Efekty ich pracy będą bardzo różne: od książek i scenariuszy po plakaty, fotografie, obrazy, teledyski oraz działania teatralne. Łączy je to, że wszystkie dopiero powstaną. Stypendium ma zapewnić czas i środki potrzebne, aby pomysł mógł zmienić się w gotowe dzieło.
Źródło: Województwo Śląskie
