Zabytek z historią sięgającą XVII wieku
Pałacyk Donnersmarcków w rudzkiej Halembie to jeden z najciekawszych zabytków tej części miasta. Już w XVII wieku stał tu folwark należący do rodziny Henckel von Donnersmarck, właścicieli Halemby i całej ziemi bytomskiej. Obecny, murowany pałacyk powstał w połowie XVIII wieku z inicjatywy hrabiego Franciszka Ludwika Henckel von Donnersmarcka, w miejscu wcześniejszego, drewnianego budynku, i pełnił funkcję dworku myśliwskiego oraz kwater dla zarządców okolicznych dóbr.
Zmienne koleje losu
Na przestrzeni XIX wieku budynek kilkukrotnie zmieniał przeznaczenie – czasowo mieściła się w nim siedziba sądu patrymonialnego, a od połowy stulecia aż do 1924 roku – siedziba nadleśnictwa. W okresie PRL-u obiekt przejęła kopalnia „Halemba”, urządzając w nim Młodzieżowy Klub Górniczy. Po transformacji ustrojowej pałacyk na dwie dekady opustoszał, aż w 2008 roku ówczesny właściciel – Górnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa „Nasz Dom” – przekazał go miastu.
Nowe życie po remoncie
Kompleksowy remont, przeprowadzony w 2011 roku w oparciu o archiwalne zdjęcia i opisy, przywrócił budynkowi dawny, klasycystyczny charakter – z charakterystycznymi pionowymi lizenami i trzyosiowym ryzalitem obejmującym wejście frontowe. Odnowiony pałacyk trafił pod opiekę Miejskiej Biblioteki Publicznej i został wpisany na listę zabytków.
Co dziś mieści się w pałacyku
Obecnie w budynku funkcjonuje Filia nr 18 Miejskiej Biblioteki Publicznej w Rudzie Śląskiej, oferująca m.in. wypożyczanie i udostępnianie zbiorów na miejscu, udzielanie informacji oraz organizację spotkań bibliotecznych. W pałacyku swoją siedzibę ma również Międzynarodowy Instytut Dialogu i Tolerancji im. Jana Karskiego, a w budynku odbywają się także wydarzenia kulturalne i oświatowe.
