„Widzenie peryferyjne” w Bielsku-Białej. Wystawa malarstwa artystów z Polski, Czech i Słowacji
Od 6 listopada 2026 roku w Galerii Bielskiej BWA będzie można oglądać wystawę „Widzenie peryferyjne”, prezentującą współczesne malarstwo artystów z Polski, Czech i Słowacji. Ekspozycja powstała w ramach 13. Wystawy Kuratorskiej Bielskiej Jesieni i obejmie prace 15 twórców. Jej tematem jest spojrzenie na sztukę Europy Środkowej z perspektywy regionów położonych poza głównymi ośrodkami artystycznymi. Wernisaż odbędzie się 6 listopada o godzinie 18:00, a wystawa potrwa do 10 stycznia 2027 roku.
Czym jest „Widzenie peryferyjne”?
Tytuł wystawy nawiązuje do zjawiska optycznego, które pozwala dostrzegać obiekty znajdujące się poza centralnym polem widzenia. Kuratorzy wykorzystali tę właściwość ludzkiego wzroku jako metaforę innego sposobu patrzenia na współczesną sztukę.
Zamiast koncentrować się na twórczości powstającej w największych ośrodkach artystycznych, proponują spojrzenie na malarstwo z perspektywy Bielska-Białej. Położenie miasta w pobliżu granic z Czechami i Słowacją staje się punktem wyjścia do poszukiwania wspólnych tematów i tendencji w sztuce trzech sąsiadujących krajów.
Wystawa podejmuje również temat relacji między centrum a peryferiami. Pokazuje, że zjawiska artystyczne rozwijające się poza dominującymi ośrodkami mogą tworzyć własny język i proponować odmienne sposoby opowiadania o współczesności.
Subtelne obrazy, osobiste historie i nowe kierunki w malarstwie
Na wystawie znajdą się prace, w których ważną rolę odgrywają delikatne kolory, rozmyte kontury, symbole i atmosfera tajemnicy.
Kuratorzy skupili się na malarstwie wykorzystującym subtelniejsze środki wyrazu, często odległe od intensywnych kolorów i wyrazistych gestów malarskich.
Wśród tematów obecnych na ekspozycji znalazły się:
- Folklor i zwrot ludowy – zainteresowanie tradycją, kulturą lokalną oraz estetyką cottagecore, odwołującą się do wyobrażeń o życiu blisko natury.
- Religijność i nowy spirytualizm – motywy duchowe, symboliczne i metafizyczne pojawiające się we współczesnym malarstwie.
- Rozmyte obrazy rzeczywistości – kompozycje wykorzystujące nieostrość, powidoki i zatarte granice między tym, co rzeczywiste, a tym, co wyobrażone.
- Senne introspekcje – osobiste opowieści, wspomnienia i obrazy przypominające marzenia senne.
Ważną częścią wystawy są także motywy wnętrz, przedmiotów i codziennych sytuacji. Za ich pomocą artyści podejmują tematy związane z pamięcią, emocjami i sposobem postrzegania otaczającego świata.
Piętnastu artystów z trzech krajów
Ekspozycja zgromadzi twórczość 15 osób artystycznych reprezentujących różne doświadczenia i środowiska.
W wystawie wezmą udział:
- Sarah Dubná (Czechy),
- Andrej Dúbravský (Słowacja),
- Cristina Ferreira-Szwarc (Polska/Portugalia),
- Joanna Woś (Polska/Austria),
- Julia Woronowicz (Polska),
- Lera Dubitskaya (Polska/Białoruś),
- Lištica (Czechy),
- Łukasz Stokłosa (Polska),
- Michal Šumichrast (Słowacja),
- Olga Krykun (Czechy),
- Paula Gogola (Słowacja),
- Paweł Olszewski (Polska),
- Paweł Sobczak (Polska),
- Sebastian Mikoś (Polska),
- Štěpán Brož (Czechy).
Zestawienie ich prac pozwoli przyjrzeć się podobieństwom i różnicom w malarstwie rozwijającym się w sąsiadujących krajach Europy Środkowej.
Wernisaż i performans Julii Woronowicz
Oficjalne otwarcie wystawy odbędzie się 6 listopada 2026 roku o godzinie 18:00 w Galerii Bielskiej BWA. Wstęp na wernisaż będzie bezpłatny.
Tego samego dnia, o godzinie 19:00, zaplanowano performans Julii Woronowicz, jednej z artystek uczestniczących w wystawie.
Działanie będzie nawiązywać do wykreowanej przez nią mitologicznej społeczności Mazonic. Ważnym elementem performansu staną się peruki, które w opowieści artystki miały umożliwiać przekazywanie myśli, obrazów i odczuć.
Performans uzupełni malarską część ekspozycji o działanie artystyczne z udziałem publiczności.
Wystawa kuratorska Bielskiej Jesieni
„Widzenie peryferyjne” to 13. odsłona Wystawy Kuratorskiej Bielskiej Jesieni.
Projekt Piotra Sikory i Tomka Pawłowskiego-Jarmołajewa został wybrany w konkursie organizowanym przez Galerię Bielską BWA na scenariusz wystawy prezentującej istotne zjawiska we współczesnym malarstwie.
Kuratorzy zajmują się sztuką współczesną i działalnością wystawienniczą. Piotr Sikora jest związany z czeskim środowiskiem artystycznym, natomiast Tomek Pawłowski-Jarmołajew pracuje jako kurator rezydencji artystycznych w Bałtyckiej Galerii Sztuki Współczesnej.
Wystawie będzie towarzyszył katalog z dokumentacją i tekstami w języku polskim oraz angielskim. Publikacja przedstawi kontekst artystyczny, społeczny i polityczny prezentowanych prac.
Ekspozycja znalazła się również w programie Bielsko-Biała Polska Stolica Kultury 2026.
Termin i informacje organizacyjne
Wystawa „Widzenie peryferyjne” będzie prezentowana od 6 listopada 2026 roku do 10 stycznia 2027 roku.
- Miejsce: Galeria Bielska BWA, ul. 3 Maja 11, Bielsko-Biała.
- Lokalizacja: sala górna i sala dolna galerii.
- Termin wystawy: 6 listopada 2026 – 10 stycznia 2027.
- Wernisaż: 6 listopada 2026 roku, godz. 18:00.
- Performans Julii Woronowicz: 6 listopada 2026 roku, godz. 19:00.
- Wstęp na wernisaż: bezpłatny.
- Kuratorzy: Piotr Sikora i Tomek Pawłowski-Jarmołajew.
- Architektura wystawy: Vojtěch Hlaváček.
- Projekt graficzny: Karolina Pietrzyk i Tobias Wenig.
Informacje o ekspozycji i zasadach zwiedzania znajdują się na oficjalnej stronie Galerii Bielskiej BWA.
Dla kogo polecamy?
Wystawę polecamy miłośnikom malarstwa współczesnego, sztuki Europy Środkowej oraz osobom zainteresowanym nowymi kierunkami w twórczości młodego pokolenia artystów.
To również propozycja dla studentów i uczniów szkół artystycznych, którzy chcą poznać różne sposoby wykorzystania koloru, symboliki i narracji w malarstwie.
Ekspozycja może zainteresować także osoby zajmujące się historią sztuki, kulturą regionalną oraz relacjami artystycznymi między Polską, Czechami i Słowacją. Dla grup szkolnych może stanowić punkt wyjścia do rozmowy o interpretacji obrazów i współczesnych formach wypowiedzi artystycznej.
