Urząd Miejski w Strumieniu – jeden z najstarszych ratuszy na Górnym Śląsku
Urząd Miejski w Strumieniu mieści się w zabytkowym ratuszu przy Rynku 4. Budynek jest jednym z najważniejszych zabytków miasta, a jego najstarsza część pochodzi prawdopodobnie z 1628 roku. Narodowy Instytut Dziedzictwa zalicza go do najstarszych zachowanych ratuszy na Górnym Śląsku.
Ratusz stoi w zachodniej pierzei Rynku, którego układ zachował średniowieczne założenie urbanistyczne. Pierwotnie budynek był znacznie mniejszy niż obecnie. Przez kolejne stulecia był przebudowywany, między innymi po pożarach, które wielokrotnie dotykały Strumień.
Pożar, który zmienił ratusz i cały Rynek
Szczególnie poważny był pożar z 1793 roku. Ogień zniszczył znaczną część miasta, którego zabudowa była wówczas w dużej mierze drewniana. Odbudowa wpłynęła zarówno na wygląd Rynku, jak i samego ratusza.
Pod koniec XVIII wieku rozbudowano zachodnią część gmachu, a wieżę przebudowano i podwyższono o około cztery metry. Kolejne duże zmiany przeprowadzono pod koniec XIX wieku. Ratusz zyskał dodatkową kondygnację oraz dekorację elewacji frontowej, która współtworzy jego dzisiejszy wygląd.
Charakterystycznym elementem budynku jest wieża zakończona cebulastym hełmem z latarnią i iglicą. We wnętrzu zachowały się również znacznie starsze elementy, w tym sklepienia w piwnicach i sieni.
Zabytkowy ratusz nadal pełni swoją pierwotną funkcję
Mimo ponad 400-letniej historii budynek nie został przekształcony wyłącznie w zabytek czy muzeum. Nadal jest siedzibą władz samorządowych i Urzędu Miejskiego w Strumieniu. To tutaj mieszkańcy załatwiają sprawy związane z funkcjonowaniem gminy.
Dzięki temu ratusz pozostaje żywą częścią miasta. Nie jest obiektem, który po zakończeniu swojej dawnej funkcji został jedynie zachowany jako pamiątka – administracyjna rola budynku przetrwała do współczesności.
Galeria ukryta w piwnicach ratusza
Najciekawszym miejscem dla osób, które nie przychodzą tutaj w sprawach urzędowych, jest Galeria Pod Ratuszem. Powstała w odrestaurowanych zabytkowych piwnicach, które zagospodarowano na potrzeby działalności wystawienniczej w ramach współpracy polsko-słowackiej.
Galeria organizuje wystawy, wernisaże, spotkania literackie i wydarzenia poświęcone lokalnej historii. Prezentują się tutaj zarówno twórcy związani z regionem, jak i artyści spoza Polski.
Program nie jest przy tym wyłącznie okazjonalny. W 2026 roku w galerii odbywały się kolejne wystawy i spotkania, m.in. ekspozycja „Przyroda i Ludzie Euroregionu Beskidy”, wystawa malarska grupy PLAMA, wystawa „Skrzydlate”, prezentacja dotycząca historii Zabłocia oraz spotkanie związane z książką „Kołem się toczy”.
W maju prezentowano także wystawę „Serce matki” Eweliny Szuścik, wykorzystującą stare przedmioty, fotografie i pamiątki do opowieści o rodzinnych wspomnieniach oraz tradycjach Śląska Cieszyńskiego.
Wystawy można oglądać podczas pracy urzędu
Galeria Pod Ratuszem jest dostępna w godzinach pracy Urzędu Miejskiego. Grupy zorganizowane mogą również umawiać wizyty za pośrednictwem Referatu Promocji i Rozwoju.
To ważne rozróżnienie: cały ratusz nie funkcjonuje jak muzeum dostępne do swobodnego zwiedzania. Ogólnodostępną przestrzenią kulturalną jest przede wszystkim znajdująca się w jego piwnicach galeria.
Warto zobaczyć również sam Rynek
Ratusz najlepiej potraktować jako część spaceru po historycznym centrum Strumienia. Rynek zachował układ niewielkiego miasta o średniowiecznym rodowodzie, a wokół placu stoją zabytkowe kamienice. Część z nich ma początki sięgające XVII wieku, choć dzisiejszy wygląd zawdzięczają przede wszystkim późniejszym przebudowom.
Sam Strumień otrzymał prawa miejskie pod koniec XV wieku. Przez stulecia pozostawał niewielkim ośrodkiem związanym m.in. z rzemiosłem, hodowlą i gospodarką rybacką. Powodzie oraz pożary wielokrotnie niszczyły jego zabudowę, dlatego zachowanie tak starego ratusza ma szczególne znaczenie dla historii miasta.
Dla kogo polecamy
- osobom zainteresowanym historią Strumienia i Śląska Cieszyńskiego,
- miłośnikom zabytkowej architektury,
- osobom odwiedzającym wystawy i wernisaże,
- mieszkańcom zainteresowanym lokalną historią,
- osobom zwiedzającym historyczne centrum Strumienia.
