Najłatwiej opowiada się o zmianie, kiedy wszystko jest już po niej. Jest nowa praca, nowa firma, nowy etap życia i gotowa historia z wyraźnym początkiem oraz zakończeniem. Znacznie trudniejszy jest moment wcześniej. Ten, w którym jeszcze nie wiadomo, czy decyzja okaże się dobra. Kiedy dotychczasowa rola zaczyna uwierać, stary sposób myślenia przestaje wystarczać, a kolejnego kroku nie da się przewidzieć.
To właśnie ten fragment transformacji interesuje organizatorów TEDxNikiszowiec Women najbardziej.
To tutaj najbardziej widać też „śląski kontekst” całego wydarzenia. Nasz region przez dekady zmieniał funkcje, gospodarkę i przez to sposób życia swoich mieszkańców, ale nigdy nie starał się ukrywać własnej historii. Fabryki, osiedla i industrialna architektura nie zniknęły tylko dlatego, że zaczęły pełnić nowe role. Organizatorzy widzą w tym analogię do człowieka: zmiana nie musi oznaczać rozpoczęcia wszystkiego od zera.
TEDxNikiszowiec Women. O czym będą opowiadać mówczynie?
„Zmiana”, „odwaga” czy „autentyczność” łatwo mogą pozostać tylko dobrze brzmiącymi hasłami. W przypadku TEDxNikiszowiec Women organizatorzy próbują jednak zejść głębiej i skupić się na tym, co prowadzi człowieka do zmiany.
Właśnie to ma być główną myślą przewodnią mówczyń – co wydarza się przed transformacją człowieka? Każda prelegentka opowie o swojej drodze, w której czasem punktem zwrotnym jest kryzys, czasem doświadczenie biznesowe, społeczna rola, przekonanie wyniesione z domu albo konsekwencje decyzji podjętej wiele lat wcześniej.
Organizatorzy wymieniają jeszcze jeden istotny czynnik tych zmian – odwaga. Nie będzie się pojawiać jako osobny temat, lecz jako jeden z warunków niezbędnych do podjęcia działania. Nie trzeba przy tym wywracać życia do góry nogami. Początkiem może być jedna decyzja albo pytanie, którego wcześniej się sobie nie zadawało.
Nie „zobaczcie, co osiągnęłam”. Najpierw ma być idea
To istotne rozróżnienie, bo TEDxNikiszowiec Women nie będzie kolejnym wydarzeniem złożonym z historii zawodowych sukcesów.
Organizatorzy przyznają, że dobór mówczyń był jednym z trudniejszych etapów tworzenia programu. Odrzucano pomysły, których głównym celem była promocja własnej marki, biznesu, produktu czy osiągnięć. Doświadczenie osoby stojącej na scenie oczywiście ma znaczenie, ale ma prowadzić do czegoś więcej niż jej biografii.
„TEDx nie jest dla nas miejscem na opowiadanie: »Zobaczcie, co osiągnęłam«. Najważniejsza jest idea, którą odbiorca może zabrać ze sobą i odnieść do własnego życia”.
Oznacza to, że zawodowa czy osobista historia mówczyni ma być punktem wyjścia do problemu, który nie kończy się wraz z jej wystąpieniem.
Takie podejście wynika również z samej formuły TEDx. Są to lokalnie i niezależnie organizowane wydarzenia działające na licencji TED i oparte na idei dzielenia się pomysłami wartymi rozpowszechniania.
Od początku dorosłości po doświadczenie kobiet 60+
Różnorodność ma dotyczyć nie tylko zawodów czy historii. Organizatorzy świadomie zestawiają na jednej scenie kobiety znajdujące się na różnych etapach życia.
Będą wśród nich młode osoby dopiero wchodzące w dorosłość i podejmujące pierwsze ważne decyzje, kobiety rozwijające kariery i budujące swoje miejsce w życiu zawodowym oraz mówczynie 60+, które mogą spojrzeć na podobne problemy z perspektywy kilku dekad doświadczeń.
To zmienia trochę sposób myślenia o samym pojęciu „punktu zwrotnego”. Nie jest on zarezerwowany dla jednego wieku ani jednego momentu w życiu. Inaczej wygląda, kiedy człowiek dopiero wybiera swoją drogę, inaczej po kilkunastu latach pracy, a jeszcze inaczej wtedy, kiedy ma za sobą kilka wcześniejszych zmian. Co więcej, takich punktów zwrotnych może być w życiu kilka – i każdy z nich dotyczyć czegoś innego. Raz będzie to decyzja zawodowa, innym razem zmiana relacji, sposobu myślenia o sobie albo roli, którą przez lata uważało się za oczywistą.
W tym sensie transformacja nie jest jednym przełomowym wydarzeniem, po którym wszystko układa się na nowo. Częściej przypomina serię mniejszych i większych zmian, które pojawiają się na różnych etapach życia. Właśnie dlatego zestawienie na jednej scenie kobiet z różnych pokoleń pozwala pokazać, że podobne pytania mogą wracać po latach, choć odpowiedzi na nie będą już zupełnie inne.
Zanim mówczyni stanie na scenie TEDx
Kilkunastominutowe wystąpienie jest efektem procesu, którego uczestnik wydarzenia najczęściej nie widzi. Mówczynie TEDxNikiszowiec Women pracują z mentorami i mentorkami. Ich zadaniem nie jest napisanie gotowego przemówienia. Praca zaczyna się wcześniej – często od bardzo szerokiej historii, z której trzeba wydobyć jedną myśl.
Mentoring obejmuje pracę nad strukturą wypowiedzi, narracją, argumentami i emocjami. Mentor ma też spojrzeć na historię z perspektywy odbiorcy: wychwycić skróty myślowe, zadać niewygodne pytanie albo wskazać fragment, który jest ważny dla samej mówczyni, ale odciąga uwagę od głównego problemu.
Dopiero później przychodzą następne wersje, skreślenia i próby. W tym sensie selekcja dotyczy przede wszystkim głównej historii mówczyni i sposobu jej przedstawienia.
Dlaczego TEDx „Nikiszowiec” odbędzie się w Fabryce Porcelany?
Nazwa wydarzenia może rodzić oczywiste pytanie: skoro TEDxNikiszowiec Women odwołuje się do Nikiszowca, dlaczego 24 października uczestnicy spotkają się w Fabryce Porcelany?
Organizatorzy rozważali miejsca znajdujące się bezpośrednio na Nikiszowcu, jednak potrzebowali przestrzeni pozwalającej zrealizować wydarzenie w planowanej skali i formule. Ostatecznie wybór padł na Fabrykę Porcelany.
Samo miejsce przeszło rewitalizację i jego historia pasuje do tematu wydarzenia. Przestrzeń o przemysłowej przeszłości pełni dzisiaj inną funkcję, zachowując jednocześnie industrialną architekturę i część dawnej tożsamości.
Nikiszowiec pełni z kolei w nazwie wydarzenia szerszą funkcję. Ma odsyłać do Śląska, jego historii, charakteru i przemiany. Organizatorzy opisują go jako przykład miejsca, które może zmieniać się bez konieczności wymazywania tego, czym było wcześniej.
Śląsk się zmienia. I nadal pozostaje Śląskiem
Przez dekady Śląsk był utożsamiany przede wszystkim z przemysłem ciężkim i górnictwem. Dziś zmieniają się gospodarka regionu, sposób pracy i funkcje wielu dawnych przestrzeni przemysłowych. Ich historia jednak nie znika – często zostaje włączona w nowe życie tych miejsc.
Organizatorzy TEDxNikiszowiec Women widzą podobieństwo między takim procesem a zmianami zachodzącymi w człowieku. Zmieniamy pracę, relacje, role społeczne i sposób patrzenia na siebie, ale wcześniejsze doświadczenia pozostają bardzo ważną częścią naszej historii.
Jedno ze zdań z ich odpowiedzi dobrze streszcza tę koncepcję:
„Transformacja nie polega na wymazaniu przeszłości. Polega na wykorzystaniu tego, co już mamy, żeby zbudować z tego coś nowego”.
Dlatego Śląsk nie jest tutaj wyłącznie atrakcyjnym tłem dla zdjęć czy elementem nazwy. Jego własna przemiana staje się częścią opowieści, którą organizatorzy chcą prowadzić ze sceny.
Ale nie sama scena. Jak będzie wyglądał 24 października?
TEDxNikiszowiec Women odbędzie się 24 października 2026 roku w Fabryce Porcelany przy ul. Porcelanowej 23 w Katowicach.
Program zostanie podzielony tak, aby wystąpienia nie zamieniły całego dnia w wielogodzinny maraton na widowni. Między nimi pojawią się przerwy, atrakcje oraz czas na rozmowy.
Istotnym elementem będzie networking. Uczestnicy będą mieli możliwość spotkać mówczynie poza sceną, poznać inne osoby obecne na wydarzeniu oraz porozmawiać z partnerami projektu.
Tu także organizatorzy starają się odróżnić TEDx od klasycznej formuły konferencji. Celem nie jest wyłącznie wyjście z notatnikiem pełnym porad. Wystąpienie może równie dobrze wywołać akceptację, co sprzeciw. Ważniejsze jest to, czy zmusi do postawienia sobie nowego pytania.
Na koniec dnia organizatorzy chcieliby zostawić uczestników z jednym:
„Czy jest coś, co po tym dniu chcę zrobić inaczej?”.
Pierwszy TEDxNikiszowiec Women ma być początkiem dłuższego projektu. Organizatorom przede wszystkim zależy, aby stworzona społeczność funkcjonowała również między wydarzeniami. Pragną, aby pytanie z którym wyjdą uczestnicy znalazło swoje odpowiedzi.
Czy uda się to zbudować? – będzie można ocenić dopiero później. Pierwszy sprawdzian przyjdzie 24 października.
