„Bellmer: Gry Lalki” w Katowicach. Surrealistyczne fotografie w Muzeum Historii Katowic
Do 29 listopada 2026 roku w Muzeum Historii Katowic można oglądać wystawę „Bellmer: Gry Lalki”. Ekspozycja prezentuje sześć ręcznie barwionych fotografii Hansa Bellmera, jednego z najbardziej znanych artystów urodzonych w Katowicach. Prace pochodzą z cyklu „Les Jeux de la Poupée” i są najnowszymi nabytkami muzeum. Wystawę uzupełnia oryginalny egzemplarz książki z 1949 roku.
Sześć fotografii Hansa Bellmera w zbiorach muzeum
Główną część ekspozycji stanowi sześć fotografii przedstawiających słynną Lalkę Hansa Bellmera. Cztery z nich zakupiono dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Kolekcje Sztuki Współczesnej 2026.
Lalka, wykonana z drewna, metalu, papier mâché, gipsu i tkanin, powstała w latach 30. XX wieku. Artysta traktował ją jako element surrealistycznych kompozycji fotograficznych, w których eksperymentował z przedstawianiem ludzkiego ciała.
Fotografie do cyklu „Gry Lalki” powstawały w latach 1935–1937 w miejscowości Carlsruhe, obecnie znanej jako Pokój w powiecie namysłowskim. Bellmer wykorzystywał tamtejszy dom rodzinny i jego otoczenie jako przestrzeń do realizacji swoich prac.
„Gry Lalki” – fotografia, literatura i surrealizm
Wystawa przybliża historię jednego z najważniejszych projektów artystycznych Bellmera.
Pierwsza publikacja poświęcona Lalce, zatytułowana „Die Puppe”, ukazała się w 1934 roku. Kolejna, „Les Jeux de la Poupée”, została wydana w Paryżu w 1949 roku w nakładzie zaledwie 142 egzemplarzy.
Książka zawiera piętnaście ręcznie barwionych fotografii, z których czternaście zestawiono z wierszami francuskiego poety Paula Éluarda.
Na katowickiej wystawie prezentowany jest oryginalny egzemplarz tej publikacji, pochodzący ze szwajcarskiej kolekcji Marco Witziga.
Twórczość Bellmera nawiązuje do surrealizmu, dadaizmu i ekspresjonizmu. Artysta podejmował tematy związane z ludzką cielesnością, tożsamością, wyobraźnią oraz społecznymi i politycznymi przemianami XX wieku.
Wykłady i spacer śladami Hansa Bellmera
Wystawie towarzyszy program wydarzeń poświęconych artyście, historii jego twórczości oraz związkom z Katowicami.
W listopadzie zaplanowano jeszcze dwa wydarzenia:
- 12 listopada 2026 roku, godz. 18:00 – wykład „Bellmer – Katowiczanin. O ludziach, instytucjach i miejscach związanych z artystą. Fakty, mity, poszlaki”.
- 14 listopada 2026 roku, godz. 12:00 – spacer po Katowicach śladami Hansa Bellmera.
Wykład i spacer poprowadzi Natalia Kruszyna, kuratorka wystawy i opiekunka kolekcji.
Dla kogo polecamy?
Wystawę polecamy miłośnikom sztuki współczesnej, surrealizmu i fotografii artystycznej. To propozycja dla osób zainteresowanych historią awangardy XX wieku oraz twórczością artystów związanych z Katowicami.
Ekspozycja może zainteresować również studentów kierunków artystycznych, historyków sztuki i osoby, które chcą poznać mniej oczywiste związki Górnego Śląska z europejską awangardą.
