Madagaskar w Muzeum Miejskim w Żorach. Wystawa o kulturze, tradycjach i codziennym życiu mieszkańców wyspy
W Muzeum Miejskim w Żorach można oglądać wystawę czasową „Madagaskar. Tam, gdzie Beniowski został królem”. Ekspozycja przybliża kulturę, wierzenia i codzienne życie mieszkańców Madagaskaru. Zwiedzający zobaczą przedmioty użytkowe, tradycyjne narzędzia oraz wyroby rzemieślnicze. Wystawa została otwarta 15 października 2026 roku i nawiązuje do rocznic urodzin i śmierci Maurycego Beniowskiego.
Madagaskar – wyspa wielu kultur i tradycji
Madagaskar to wyspa położona u wschodnich wybrzeży Afryki, zamieszkana przez 18 grup etnicznych. Mimo wspólnego języka społeczności te różnią się tradycjami, obyczajami i sposobem życia.
Wystawa w Muzeum Miejskim w Żorach skupia się na kulturze Malgaszów, czyli mieszkańców Madagaskaru. Zamiast przedstawiać pełną historię wyspy, organizatorzy koncentrują się na wybranych aspektach codzienności, lokalnym rzemiośle oraz wierzeniach przekazywanych z pokolenia na pokolenie.
Co można zobaczyć na wystawie?
Na ekspozycji prezentowane są obiekty pochodzące z Madagaskaru, które pokazują, jak mieszkańcy wyspy wykorzystują dostępne materiały i zasoby naturalne.
Wśród eksponatów znajdują się:
- Przedmioty codziennego użytku – wyposażenie wykorzystywane w gospodarstwach domowych.
- Tradycyjne narzędzia – przedmioty służące do zdobywania pożywienia i wykonywania pracy zarobkowej.
- Wyroby plecionkarskie – przedmioty wykonane z włókien roślinnych, w tym rafii.
- Przedmioty z materiałów pochodzących z recyklingu – między innymi sandały ze zużytych opon, lampki z puszek i zabawki z blachy.
Eksponaty pozwalają poznać tradycyjne techniki rzemieślnicze oraz sposoby ponownego wykorzystywania materiałów w życiu codziennym.
Wierzenia i obrzędy mieszkańców Madagaskaru
Jednym z tematów wystawy są malgaskie wierzenia i zwyczaje związane ze śmiercią oraz pamięcią o przodkach.
Zwiedzający poznają między innymi ceremonię przewijania kości, czyli rytuał związany z ponownym przygotowaniem szczątków zmarłych. Wystawa przybliża również pojęcie fady – tradycyjnych zakazów i nakazów, które wpływają na różne obszary życia mieszkańców wyspy.Ekspozycja pokazuje, jak ważną rolę w lokalnych społecznościach odgrywają tradycje i relacje między żyjącymi a zmarłymi.
Maurycy Beniowski i historia kolekcji
Wystawę przygotowano w roku dwóch rocznic związanych z Maurycym Beniowskim, podróżnikiem i postacią historyczną znaną między innymi z działalności na Madagaskarze.
Znaczną część prezentowanych zbiorów Muzeum Miejskie w Żorach pozyskało dzięki Arkadiuszowi Ziembie, podróżnikowi i kolekcjonerowi, który zmarł w 2026 roku. Ekspozycja jest również formą upamiętnienia jego działalności i wkładu w rozwój muzealnej kolekcji.
Kuratorką wystawy jest Barbara Pomykoł. Ekspozycja powstała w ramach projektu „Polskie poznawanie świata”.
Wystawa fotografii przyrodniczej
Wystawie towarzyszy osobna ekspozycja „Przyroda Madagaskaru oczami podróżników”, prezentowana w Galerii StrefArt.
Autorami fotografii są Magdalena Gumowska i Mariusz Łapiński, twórcy projektu podróżniczego „Dobrze Pojechane”.
Zdjęcia wykonane podczas trzymiesięcznej wyprawy pokazują między innymi lemury, kameleony, baobaby, lasy deszczowe i charakterystyczne krajobrazy Madagaskaru.
Dla kogo polecamy?
Wystawę polecamy osobom zainteresowanym etnografią, kulturami świata, podróżami i tradycyjnym rzemiosłem.
To również propozycja dla miłośników historii Maurycego Beniowskiego oraz osób, które chcą poznać wierzenia i zwyczaje mieszkańców Madagaskaru. Ekspozycja może zainteresować także rodziny ze starszymi dziećmi, młodzież szkolną oraz osoby szukające wydarzeń edukacyjnych w Żorach.
