Do tej pory w części sytuacji strażnik miejski mógł podjąć interwencję, ale do ukarania sprawcy potrzebna była policja albo skierowanie sprawy do sądu. Od 15 września lista wykroczeń, które można zakończyć mandatem wystawionym bezpośrednio przez straż miejską lub gminną, jest dłuższa.
Zmianę wprowadziło rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 24 sierpnia. Dokument opublikowano 31 sierpnia, a po 14 dniach zaczął obowiązywać.
Nie oznacza to, że od połowy września pojawiły się nowe zakazy. Większość opisanych zachowań była wykroczeniem już wcześniej. Zmieniło się przede wszystkim to, kto może od razu wyciągnąć konsekwencje.
Na przejeździe kolejowym strażnik może już wystawić mandat
Jedna z najważniejszych zmian dotyczy niebezpiecznych zachowań na przejazdach kolejowych.
Straż miejska może teraz reagować na wjazd lub wejście na przejazd przy opuszczonych rogatkach, podczas ich opuszczania albo zanim zakończą podnoszenie. Uprawnienia dotyczą również ignorowania czerwonego światła oraz wjazdu na tory w sytuacji, gdy po drugiej stronie nie ma miejsca na kontynuowanie jazdy.
Kodeks wykroczeń przewiduje za takie zachowania grzywnę nie niższą niż 2 tys. zł. W przypadku kierujących pojazdami obowiązujący taryfikator przewiduje 2 tys. zł, a przy ponownym popełnieniu określonych wykroczeń w warunkach recydywy – 4 tys. zł.
Do katalogu dodano również art. 65a Kodeksu wykroczeń. Dotyczy on sytuacji, gdy ktoś umyślnie nie wykonuje zgodnego z prawem polecenia funkcjonariusza i w ten sposób uniemożliwia lub istotnie utrudnia mu wykonywanie czynności służbowych. Strażnik może taką interwencję zakończyć mandatem.
Sprzedaż energetyków niepełnoletnim pod kontrolą straży
Nowe kompetencje obejmują również zakaz sprzedaży napojów energetycznych osobom poniżej 18. roku życia.
Strażnicy mogą reagować zarówno wobec osoby, która sprzedała napój z dodatkiem kofeiny lub tauryny osobie niepełnoletniej, jak i wobec kierownika sklepu lub lokalu gastronomicznego, który nie dopełnił obowiązku nadzoru. Ustawa o zdrowiu publicznym przewiduje za takie wykroczenie grzywnę do 2 tys. zł.
Straż miejska zyskała również możliwość reagowania na brak wymaganych standardów ochrony małoletnich. Dotyczy to podmiotów, które zgodnie z przepisami są zobowiązane do ich wprowadzenia, m.in. placówek pracujących z dziećmi. Za pierwsze stwierdzenie niewykonania tego obowiązku przepisy przewidują grzywnę do 250 zł albo naganę.
Brak szczepienia psa również może zakończyć się mandatem
Zmiany dotyczą także właścicieli psów. Strażnicy mogą nakładać mandaty za niedopełnienie obowiązku szczepienia przeciwko wściekliźnie.
Pies powinien otrzymać pierwsze szczepienie w ciągu 30 dni od ukończenia trzeciego miesiąca życia, a kolejne nie rzadziej niż co 12 miesięcy od poprzedniego szczepienia.
Do uprawnień straży należy również reagowanie na naruszenia przepisów dotyczących niehandlowego przemieszczania zwierząt domowych towarzyszących podróżnym. Chodzi o wymogi weterynaryjne dotyczące takich podróży, w szczególności przemieszczania zwierząt przez granice, a nie o zwykłe przewożenie psa czy kota samochodem po mieście.
Deratyzacja i uchwały antysmogowe
Strażnicy otrzymali dodatkowe narzędzia także w sprawach związanych z porządkiem sanitarnym i ochroną środowiska.
Mandatem może zakończyć się niewykonywanie przez właściciela, posiadacza lub zarządcę nieruchomości obowiązków związanych z utrzymaniem właściwego stanu sanitarnego, w tym wymaganej deratyzacji i zwalczania szkodników.
Do katalogu przepisów, na podstawie których straż może wystawiać mandaty, wpisano też wprost art. 331a Prawa ochrony środowiska. Dotyczy on nieprzestrzegania ograniczeń i zakazów określonych w uchwałach antysmogowych. Dla mieszkańców województwa śląskiego oznacza to, że strażnicy mogą bezpośrednio karać za naruszenia obowiązujących na terenie regionu zasad dotyczących użytkowania instalacji grzewczych i stosowanych paliw.
Mandat także za zdjęcie oznaczonego obiektu
Nowe uprawnienie dotyczy również zakazu fotografowania. Trzeba jednak zaznaczyć, że nie obejmuje on dowolnego obiektu uznawanego za „strategiczny”.
Obowiązujące przepisy dotyczą obiektów zajmowanych przez jednostki wojskowe lub służby specjalne, które zostały oznaczone specjalnym znakiem zakazu fotografowania. Zakazane może być fotografowanie, filmowanie, inne utrwalanie lub przesyłanie obrazu takiego obiektu, a także znajdujących się w nim osób i ruchomości.
Ustawa przewiduje przy tym wyjątki – zakaz nie obejmuje m.in. sytuacji, gdy taki obiekt jest jedynie szczegółem szerszego krajobrazu czy zdjęcia z publicznego wydarzenia albo zostanie przypadkowo zarejestrowany podczas przemieszczania się pojazdu.
Od 15 września za naruszenie zakazu straż miejska może sama wystawić mandat.
