Katowice przygotowują Strefę Czystego Transportu (SCT), czyli wyznaczony obszar miasta, do którego wjeżdżają tylko pojazdy spełniające określone normy emisji spalin albo objęte wyjątkami. Miasto tłumaczy, że nie robi tego z fantazji, tylko z obowiązku wynikającego z wymogów Komisji Europejskiej i przepisów krajowych. W tle pojawia się też wątek środków z KPO – stąd szybkie tempo prac i presja na wdrożenie.
Najpierw konsultacje: 16 marca – 7 kwietnia
Zanim uchwała trafi pod głosowanie Rady Miasta, zaplanowano konsultacje społeczne – od 16 marca do 7 kwietnia. Ankiety mają być dostępne online i stacjonarnie (m.in. w wybranych filiach biblioteki oraz w MDK „Południe”, filia Zarzecze). Dodatkowo odbędą się dyżury eksperta: 17 i 24 marca w godz. 16:30–18:30 w Kato Urban Corner (skrzyżowanie ul. Pocztowej i Młyńskiej).
Od kiedy SCT ma działać ?
Planowana data startu to 29 czerwca 2026 r.
Gdzie ma obowiązywać strefa ?
Na Rynku i ulicach wokół niego. Wymieniane są m.in. fragmenty 3 Maja i Warszawskiej oraz ulice: Dyrekcyjna, Staromiejska, Mariacka, Mielęckiego, Szkolna, Bankowa, Teatralna, Młyńska i Pocztowa. W dokumentach projektowych granice opisano precyzyjniej jako obszar centralny, przy czym ulice graniczne mają pozostać poza SCT (strefa jest „wewnątrz” obwiedni), z wyjątkiem wskazanego odcinka objętego ograniczeniami ruchu.
Kto wjedzie bez zmian?
Mieszkańcy Katowic i gmin GZM mają być wyłączeni z ograniczeń, jeśli ich pojazd był w ich posiadaniu przed dniem ustanowienia SCT. Jednak auto ma przechodzić badania techniczne. Bez wniosków, bez opłat, bez obowiązku wymiany samochodu.
Wyłączenia mają objąć także m.in.:
- motocykle,
- pojazdy specjalne i pojazdy z kategorii „inne”,
- autobusy transportu publicznego,
- pojazdy zabytkowe i historyczne,
- pojazdy uczestniczące w wydarzeniach drogowych.
A kogo dotyczą wymagania EURO?
Progi norm emisji mają dotyczyć przede wszystkim kierowców spoza Katowic i GZM oraz sytuacji, gdy mieszkańcy Katowic/GZM zmieniają samochód na inny (czyli kupują „kolejne” auto).
Wtedy decydują normy Euro i rocznik:
- od 29.06.2026 do 30.06.2029: benzyna min. Euro 3 / od 2000 r., diesel min. Euro 4 / od 2005 r.
- od 01.07.2029 do 31.12.2033: benzyna min. Euro 3 / od 2000 r., diesel min. Euro 5 / od 2009 r.
- od 01.01.2034 bezterminowo: benzyna min. Euro 4 / od 2005 r., diesel min. Euro 6 / od 2014 r.
Bez opłat, bez naklejek, kontrola „po rejestracji”
Katowice zapowiadają, że w SCT nie będzie opłat ani obowiązku naklejek. Kontrole mają opierać się na danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów – policja i straż miejska sprawdzą w systemie m.in. normę Euro, paliwo i rok produkcji. Wjazd pojazdem niespełniającym warunków może skończyć się mandatem nawet do 500 zł.
Dlaczego miasto to robi?
W uzasadnieniach przewija się nie tylko kwestia dwutlenku azotu i transportu, ale też szerszy kontekst działań antysmogowych. Katowice przypominają m.in. program dofinansowania wymiany źródeł ciepła, rozwój transportu publicznego, infrastruktury rowerowej i elektromobilności.
Wśród internautów pojawiła się dyskusja o słuszności i chęci Strefy Czystego Transportu. Jeśli chcemy mieć wpływ na to, jak ta strefa będzie wyglądać w praktyce, warto skorzystać z konsultacji i wypełnić ankiety, 16 marca startuje etap, w którym można jeszcze dopowiedzieć swoje „ale”.
Źródło: FB Katowice
