„Laboratorium Pustynnej Wyobraźni” LIOS labs – wystawa w Galerii Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach
Od 26 lipca do 31 grudnia 2026 roku w Galerii Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach prezentowany jest projekt „Laboratorium Pustynnej Wyobraźni” międzynarodowego kolektywu LIOS labs. Wystawa przybliża eksperymentalne działania artystyczne realizowane na Pustyni Błędowskiej, łączące sztukę, ekologię, aktywizm i życie we wspólnocie.
Pustynia Błędowska jako przestrzeń artystycznych eksperymentów
LIOS labs to międzynarodowa sieć osób zajmujących się sztuką, aktywizmem i badaniami, założona w Berlinie w 2019 roku. Inspiracją do jej powstania była Pustynia Błędowska, która stała się głównym miejscem działań kolektywu.
Od 2020 roku LIOS labs organizuje tam rezydencje artystyczne, warsztaty, plenery i festiwale. Ich uczestnicy eksperymentują z nowymi sposobami współistnienia człowieka z przyrodą, łącząc twórczość artystyczną z codziennym życiem w pustynnym ekosystemie.
Ważnym elementem tych działań jest artywizm, czyli połączenie sztuki i aktywizmu. Kolektyw podejmuje tematy związane ze zmianami klimatu, degradacją środowiska oraz poszukiwaniem bardziej zrównoważonych sposobów życia.
Pięć laboratoriów i wspólne życie na pustyni
Jednym z najważniejszych przedsięwzięć LIOS labs było „Laboratorium Pustynnej Wyobraźni” zrealizowane w 2024 roku. Dwumiesięczny program obejmował rezydencję artystyczno-edukacyjną, a następnie otwarte warsztaty i działania dla publiczności.
Uczestnicy pracowali w pięciu obszarach tematycznych:
- Laboratorium przyszłości jedzenia – poszukiwanie nowych sposobów myślenia o żywności i jej relacji ze środowiskiem.
- Laboratorium ruchów planetarnych – eksperymentowanie z ruchem i relacjami między człowiekiem a otaczającym go światem.
- Laboratorium rzemiosła piasku – twórcza praca z materią i materiałami związanymi z pustynnym krajobrazem.
- Laboratorium rezonansu – badanie dźwięku, wibracji i wzajemnego oddziaływania.
- Laboratorium współbycia – rozwijanie praktyk wspólnego życia, współpracy i troski o otoczenie.
Podstawą rezydencji było codzienne funkcjonowanie w rytmie pięciu żywiołów: wody, ognia, wiatru, ziemi i eteru. Uczestnicy wspólnie budowali pustynną wioskę, przygotowywali posiłki, gospodarowali wodą i tworzyli prace artystyczne z materiałów znalezionych na miejscu.
Od pustynnych rezydencji do festiwalu HELIOS
W 2025 roku LIOS labs skoncentrowało się na temacie współbycia, czyli budowania relacji między ludźmi, lokalną społecznością i pustynnym ekosystemem.
Codzienne czynności, takie jak gotowanie, wyprawy po wodę czy budowanie wspólnej przestrzeni, stały się elementami działań performatywnych.
Zwieńczeniem rezydencji był trzydniowy festiwal HELIOS, nawiązujący do obchodów Nocy Kupały. W programie znalazły się spacery i uczty performatywne, praktyki ruchowe i głosowe, pokazy akrobatyczne oraz koncerty.
Działania kolektywu pokazują, jak sztuka może łączyć się z edukacją ekologiczną, współpracą społeczną i eksperymentowaniem z alternatywnymi modelami życia.
Projekt w ramach „Kongresu Estetycznego”
„Laboratorium Pustynnej Wyobraźni” rozwija cykl „Kongres Futurologiczny”, będący częścią całorocznego programu „Kongres Estetyczny” w BWA Katowice.
Program poświęcony jest poszukiwaniu nowych sposobów funkcjonowania instytucji kultury oraz roli sztuki w odpowiadaniu na współczesne wyzwania społeczne i środowiskowe.
Dla kogo polecamy?
Dla osób zainteresowanych sztuką współczesną, ekologią, aktywizmem i alternatywnymi sposobami życia. Projekt może zainteresować również miłośników Pustyni Błędowskiej, edukacji ekologicznej oraz działań artystycznych realizowanych poza tradycyjnymi przestrzeniami galerii.
