„Workers of the Artworld Unite!” Rafała Jakubowicza – wystawa w Galerii Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach
Od 29 kwietnia do 31 grudnia 2026 roku w Galerii Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach można oglądać wystawę „Workers of the Artworld Unite!” Rafała Jakubowicza. Ekspozycja jednego dzieła podejmuje temat warunków pracy artystów, wynagrodzeń oraz solidarności środowiska artystycznego. Wydarzenie inauguruje również nowy etap rozwoju kolekcji sztuki współczesnej katowickiej galerii.
Sztuka jako głos w sprawie praw pracowniczych
Centralnym elementem wystawy jest praca „Manifest” z 2013 roku, której tytuł można przetłumaczyć jako „Pracownicy świata sztuki, łączcie się!”. Dzieło nawiązuje do projektu „Workers of the World Unite” łotewskiego konstruktywisty Gustava Klutsisa z 1922 roku.
Bezpośrednią inspiracją dla Rafała Jakubowicza był strajk artystów „Dzień bez sztuki”, zorganizowany w 2012 roku z inicjatywy Obywatelskiego Forum Sztuki Współczesnej. Protest zwracał uwagę na trudną sytuację ekonomiczną osób pracujących w sektorze kultury, w tym brak wynagrodzeń za udział w wystawach.
Działania środowiska artystycznego przyczyniły się do podpisania w 2014 roku pierwszych porozumień dotyczących minimalnych honorariów dla artystów i artystek. Temat ten pozostaje aktualny, a kolejne instytucje kultury podejmują działania na rzecz poprawy warunków pracy twórczej.
Od Bytomia do Katowic – historia dzieła
„Manifest” został po raz pierwszy zaprezentowany w 2013 roku w Centrum Sztuki Współczesnej Kronika w Bytomiu na wystawie kuratorowanej przez Stanisława Rukszę.
W kolejnych latach praca była pokazywana również w Galerii Szara w Cieszynie, Centrum Promocji Młodych w Muzeum Częstochowskim oraz Jasnym Domu w Krakowie.
Powrót dzieła na Śląsk ma szczególne znaczenie. Tym razem staje się ono częścią zbiorów Galerii Sztuki Współczesnej BWA w Katowicach, symbolicznie rozpoczynając nowy etap działalności kolekcjonerskiej instytucji.
Nowy rozdział kolekcji BWA Katowice
Wystawa towarzyszy reaktywacji kolekcji sztuki współczesnej BWA Katowice po niemal trzech dekadach przerwy.
Dzięki dofinansowaniu z programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Kolekcje sztuki współczesnej 2026” praca Rafała Jakubowicza „Manifest” zostanie włączona do zbiorów galerii.
Nowa kolekcja ma koncentrować się na twórczości związanej z Górnym Śląskiem i Zagłębiem Dąbrowskim oraz na sztuce podejmującej ważne zagadnienia społeczne. Szczególne miejsce zajmą w niej dzieła skłaniające do dyskusji o współczesnych problemach, relacjach międzyludzkich i roli kultury.
Ekspozycja jest również częścią „Kongresu Estetycznego” – całorocznego programu wystawienniczo-performatywnego, którego celem jest refleksja nad funkcjonowaniem współczesnych instytucji sztuki.
Dla kogo polecamy?
Dla osób zainteresowanych sztuką współczesną, historią ruchów społecznych i prawami pracowniczymi. Wystawa może zainteresować również artystów, studentów kierunków artystycznych oraz wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się więcej o ekonomicznych i społecznych aspektach pracy w kulturze.
